Изборниот успех на опозициската партија Тиса во Унгарија отвори нов бран паралели со политичките движења во Србија, особено со студентските протести и поширокиот граѓански бунт против власта. Додека Тиса успеа да нанесе сериозен пораз на владејачката структура на премиерот Виктор Орбан, во Србија сè уште се гради движење кое одбива класично политичко лидерство и се потпира на колективна енергија, анализира N1.
Кампања базирана на терен и социјални мрежи
Лидерот на Тиса, Петер Маѓар, ја водеше кампањата со силно присуство на терен – пешачење низ стотици места, директни средби со граѓани и интензивна активност на социјалните мрежи.
Бидејќи традиционалните медиуми се под силно влијание на власта, кампањата се префрли во дигиталниот простор, каде секојдневните активности на Маѓар станаа дел од политичката комуникација.
Популистички стил и директна комуникација
Тој настапуваше како „човек од народот“, често посетувајќи мали места и директно комуницирајќи со гласачите. Во некои случаи, дури и симболично се претставуваше преку маскоти и неформални јавни настапи. Овој пристап, според аналитичари, помогнал да се мобилизира незадоволството кое долго време било присутно, но не било политички артикулирано.
Во Србија, студентските протести се издвојуваат токму по отсуството на класично лидерство. Движењето намерно избегнува персонализација, за разлика од унгарскиот случај каде Тиса се врзува за една централна фигура.
Сепак, дел од аналитичарите наведуваат дека постои сличност во одбивањето на традиционалната опозиција и постојните политички елити.
„Сличности постојат, но контекстот е различен“
Според новинарот кој ја следи регионалната политика, Мартин Буковиќ, и двата процеса покажуваат отпор кон класичните опозициски структури. Во Унгарија, тоа значи дистанцирање од фигури како поранешниот премиер Ференц Ѓурчани, кој со години е симболично оптоварување за опозицијата.
Во Србија, пак, студентите и дел од јавноста отфрлаат политичари како Драган Ѓилас, што создава вакуум на класично политичко претставување.
Аналитичарите посочуваат дека Тиса користи модерни популистички техники како директна комуникација, силно присуство на терен и дигитална мобилизација, но без целосно да се дистанцира од лидерска фигура.
Во Србија, пак, студентското движење свесно ја избегнува таа логика, што создава поинаков модел на политичка енергија.
Иако формите се различни, и унгарскиот и српскиот пример произлегуваат од сличен социјален и политички контекст долгогодишно незадоволство, недоверба во институциите и замор од традиционалната политика.
Прашањето кое останува отворено е дали ваквите движења можат да се одржат без класична политичка структура или неизбежно ќе се трансформираат во нови партии и нови лидери.
