На денешен ден во 1512 година светот за првпат го виде таванот на Сикстинската капела

Четири години работа, повеќе од 300 фигури и уметник што тврдел дека воопшто не е сликар. Ремек-делото на Микеланџело и по пет века останува едно од најпознатите уметнички дела во светот.

На 31 октомври 1512 година, во пресрет на празникот Сите светии, папата Јулиј Втори ги отворил вратите на Сикстинската капела и на јавноста ѝ го претставил таванот што Микеланџело Буонароти го сликал речиси четири години. Капелата, именувана по папата Сикст Четврти, веќе тогаш била едно од најважните места во Ватикан, а и денес во неа се одржуваат конклавите на кои кардиналите избираат нов папа. Она што посетителите го виделе таа вечер било нешто што Рим и Европа дотогаш не го познавале: површина од околу 500 квадратни метри, исполнета со повеќе од 300 фигури, пророци, сибили и сцени од Книгата на Битието.

Скулптор што не сакал да слика

Најголемиот парадокс на ова дело е тоа што Микеланџело воопшто не сакал да ја прифати нарачката. Се сметал себеси пред сè за скулптор, а во тоа време работел на монументалната гробница на папата Јулиј Втори. Нарачката за таванот ја прифатил неволно, а меѓу историчарите на уметноста долго се раскажува приказната дека неговите ривали, меѓу кои и архитектот Браманте, ја поддржале идејата токму за да го изложат на неуспех во техника во која немал искуство.

Наместо тоа, Микеланџело ја совладал сложената техника на фреско-сликарство, при која бојата се нанесува врз свеж малтер и мора да се работи брзо, пред тој да се исуши. Работата ја започнал со помошници, но најголемиот дел го завршил сам.

Популарната слика за уметникот кој лежи на грб додека го слика таванот е мит. Микеланџело работел стоејќи на скеле што самиот го дизајнирал, со главата постојано свиткана наназад. За тоа време напишал и сатирична песна во која се жали на болките во вратот, бојата што му капела по лицето и телото извртено како лак. Според неговиот биограф Џорџо Вазари, по завршувањето на таванот неколку месеци не можел да чита писма, освен ако не ги држел високо над главата.

„Создавањето на Адам“ и обновените бои

Најпознатата сцена на таванот, „Создавањето на Адам“, со речиси допрените прсти на Бог и човекот, стана една од најрепродуцираните слики во историјата и дел од поп-културата. Но долго време светот ги гледал фреските потемнети од чадот на свеќите и нечистотијата насобирана со векови. Големата реставрација, спроведена меѓу 1980 и 1994 година, откри изненадувачки светли, речиси раскошни бои. Тоа поттикна жестоки дебати меѓу историчарите на уметноста за прашањето дали реставраторите отстраниле и дел од оригиналниот слој.


Микеланџело се вратил во капелата повеќе од две децении подоцна, кога, меѓу 1536 и 1541 година, го насликал „Страшниот суд“ на ѕидот зад олтарот. Денес Ватиканските музеи, во чиј состав е и капелата, ги посетуваат милиони луѓе годишно, а повеќето од нив минуваат долги минути со погледот вперен во таванот – токму онака како што уметникот го држел својот додека го сликал.

е-Трн да боцка во твојот инбокс