Преговорите меѓу Вашингтон и Техеран влегоа во најчувствителната фаза досега. Иранските државни медиуми ги објавија „црвените линии“ на Техеран, а тие се однесуваат на трите најексплозивни прашања во кризата: збогатениот ураниум, Ормутскиот теснец и замрзнатите ирански средства во странство.
Според иранската агенција ИРНА, инфраструктурата на нуклеарната програма не може да биде предмет на компромис. Техеран тврди дека неговата програма има мирнодопска цел, додека Вашингтон бара гаранции дека Иран нема да задржи капацитет што може да се претвори во воена закана. Американскиот претседател Доналд Трамп претходно порача дека иранскиот збогатен ураниум треба или да биде предаден и уништен, или да биде уништен на друга прифатлива локација под договорени услови.
Ормутскиот теснец останува најчувствителната точка
Втората црвена линија е Ормутскиот теснец, стратешки морски премин низ кој минува значаен дел од светската трговија со нафта и гас. Иран бара признавање на право на разузнавачки и оперативен надзор над преминот, особено во случај на договор за примирје.
САД, пак, инсистираат дека Ормутскиот теснец мора да остане отворен. Американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека преминот мора да биде отворен „на еден или друг начин“, додека преговорите за договор со Иран, според него, може да потраат уште неколку дена.
Третата црвена линија се однесува на парите. Техеран бара ослободување на замрзнатите ирански средства во странство, а во разговорите се споменува сума од околу 24 милијарди долари. Дел од преговорите се водат преку Катар, каде што иранската страна бара пристап до 12 милијарди долари како предуслов за напредок во разговорите, додека поширокиот пакет може да опфати уште 12 милијарди долари во следна фаза.
Преговори под притисок на нови удари
Додека дипломатските канали остануваат отворени, ситуацијата на терен повторно се заострува. САД извршија нови удари врз цели во јужната иранска покраина Хормозган, кои Вашингтон ги опиша како одбранбени акции. Иран, пак, тврди дека нападите се кршење на кревкото примирје и предупредува дека го задржува правото на одговор.
Според Reuters, разговорите меѓу САД и Иран се фокусирани на меморандум што треба да го продолжи примирјето, да го отвори Ормутскиот теснец и да ги врати нуклеарното прашање и замрзнатите средства во рамка за понатамошни преговори. Но секој нов напад ја зголемува опасноста дипломатскиот процес да се урне пред да стигне до договор.
Во моментов, кризата има две паралелни сцени. На едната се преговара за ураниум, пари и Ормутскиот теснец. На другата, новите воени инциденти ја тестираат издржливоста на примирјето. Токму затоа иранските „црвени линии“ не се само преговарачки услови, туку мерка за тоа колку далеку се подготвени да одат двете страни пред кризата повторно да експлодира.
