Енергетскиот шок што ја погоди Азија по војната со Иран ги турка владите низ регионот повторно кон јаглен и други „валкани“ горива, откако прекините во снабдувањето со течен природен гас и растечките цени создадоа сериозен притисок врз електроенергетските системи. Од Јужна Кореја до Бангладеш, државите веќе преземаат итни мерки за да избегнат недостиг на струја и нови економски потреси.
Наместо забрзано оддалечување од фосилните горива, кризата повторно ги отвори старите, краткорочни решенија, токму во момент кога дел од земјите се обидуваа да ја забрзаат енергетската транзиција.
Најголемиот проблем доаѓа од течниот природен гас, на кој голем дел од азиските економии се потпираат и за производство на струја и за индустриски потреби. Снабдувањето е нарушено по фактичкото затворање на Ормускиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светските испораки на LNG, а дополнителен удар претставуваат и нападите врз голем извозен капацитет во Катар.
Последиците веќе се гледаат на терен. Јужна Кореја го одложува затворањето на електраните на јаглен и ги укинува ограничувањата за производство на струја од јаглен. Тајланд го зголемува производството во најголемата електрана на јаглен во земјата, а Филипините, кои прогласија национална енергетска вонредна состојба, планираат да го засилат работењето на своите капацитети што користат јаглен. Во Индија, електраните на јаглен добиле насока да работат со максимален капацитет, додека Бангладеш веќе го зголемил и производството и увозот на јаглен.
Експертите предупредуваат дека оваа реакција можеби е брза, но не и без цена. Јагленот останува едно од најштетните горива за климата и здравјето, а враќањето кон него, дури и како привремена мерка, носи ризик повторно да се зацементира во енергетските политики на државите. Наместо ново продлабочување на зависноста од фосилни горива, дел од аналитичарите сметаат дека кризата треба да биде јасен сигнал за посилно вложување во обновливи извори и системи за складирање енергија.
Во дел од земјите веќе се преземаат и мерки за намалување на потрошувачката. Филипините и Шри Ланка воведоа четиридневна работна недела за многу државни службеници, Виетнам ги охрабрува луѓето да работат од дома, Бангладеш ги затвори универзитетите порано и воведе повеќе планирани исклучувања на струјата, а Пакистан премина на онлајн настава.
Проблемот, според енергетските аналитичари, не е краткорочен. Штетата врз синџирите на снабдување со LNG е толкава што закрепнувањето може да трае со години. Токму затоа оваа криза не се чита само како моментален одговор на војната со Иран, туку како предупредување колку брзо геополитичките судири можат да ја оттурнат енергетската транзиција и да ги вратат земјите назад кон најзагадувачките извори на енергија.
