Холандската воена разузнавачка служба (МВД) со години тајно го надгледувала мобилниот телефон на Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп и негов поранешен дипломатски пратеник и преговарач, објави американското списание „Ванити фер“. Според ексклузивен извадок од новата книга на истражувачкиот новинар Метју Кол, надзорот наводно открил финансиски трансакции преку странски сметки, преку кои поминувале стотици милиони долари поврзани со арапските монархии.

Според написот, разузнавачите ги следеле најавувањата на Кушнер на банкарска сметка во Дубаи, на која пристигнувале средства од Азербејџан. Парите потоа наводно биле префрлани на различни лица, меѓу кои локални воени лидери, платеници и поранешен атентатор.

Како започнала операцијата?

Според „Ванити фер“, операцијата започнала кон крајот на 2017 година, кога британските и холандските служби пресретнале хакер поврзан со руската воена разузнавачка служба ГРУ. Соочен со можноста да добие долгогодишна затворска казна, хакерот наводно се согласил да соработува со западните служби и им овозможил пристап до таен руски сервер во Ростов.

На серверот, холандските оперативци наводно пронашле снимки од екранот на личниот „Ајфон Икс“ на Кушнер. Истражувајќи го рускиот упад, службата открила безбедносен пропуст во уредот, преку кој, според написот, успеала да го следи и да ги бележи активностите на екранот.

Финансиски интереси и геополитички договори

Во тој период, Кушнер бил вклучен во дипломатски контакти со владетелот на Обединетите Арапски Емирати, Мохамед бин Зајед, и саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман.

Според написот, саудискиот престолонаследник барал американска поддршка за зацврстување на својата позиција, додека властите во Абу Даби сакале да ја променат американската политика кон нуклеарниот договор со Иран, склучен за време на администрацијата на Барак Обама.

Во исто време, семејната компанија на Кушнер се соочувала со доспевање на кредит од една милијарда долари за облакодер на Петтата авенија во Њујорк, што, според „Ванити фер“, претставувало дополнителен финансиски притисок.

Наводни тајни сметки и трансфери преку Азербејџан

Според списанието, двајцата заливски владетели првично разгледувале план за создавање фонд од 10 милијарди долари, кој би ги поддржувал надворешнополитичките приоритети на Трамп и би помогнал во финансирањето на изградбата на ѕидот на границата со Мексико. Планот наводно подоцна се свел на трансфери од најмалку две милијарди долари на сметки поврзани со Кушнер.

Една од сметките, наречена „Алфа“, наводно била отворена во Првата банка на Абу Даби, под контрола на братот на владетелот на Емиратите. Според написот, на неа биле префрлени околу 750 милиони долари, кои Кушнер ги користел како неформален фонд за политички цели, вклучително и за влијание врз односите меѓу Израел и Палестинците.

Холандските агенти, според истражувањето, забележале дека средствата пристигнувале во американски долари преку азербејџански банки. Написот тврди дека банките во Баку служеле за прикривање на финансиските траги, префрлајќи средства од клиенти од Саудиска Арабија и Емиратите во долари, со провизии од шест до седум проценти.

Кушнер, според „Ванити фер“, бил наведен како овластен потписник на сметка поврзана со фондацијата „Ватани ал Емарат“, официјално претставена како хуманитарна организација. Списанието тврди дека фондацијата всушност служела како параван за тајни воени операции и набавка на оружје.

Наводни трансфери преку Централната банка на Израел

Во написот се наведува и дека околу една милијарда долари биле префрлени преку Азербејџан на сметка во Централната банка на Израел, наводно за лични финансиски потреби на Кушнер.

Бидејќи централната банка не отвора сметки за приватни лица, средствата наводно биле прикажани како државни пари. Според списанието, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху барал однапред да биде известуван за секое повлекување. Кушнер наводно комуницирал преку тогашниот американски амбасадор Дејвид Фридман, по што парите биле извлекувани преку Кипар.

„Ванити фер“ наведува и постоење на трета сметка во Израел, преку која Обединетите Арапски Емирати наводно ги финансирале безбедносните гаранции на израелската војска во случај на напад од Иран. Списанието ги опишува овие трансакции како паралелна надворешна политика, која Кушнер наводно ја водел надвор од вообичаените институционални механизми.

Прашања за судир на интереси и законитоста

Според „Ванити фер“, Кушнер работел во Белата куќа без плата, но имал статус на федерален функционер и пристап до доверливи државни информации. Законските правила за финансиско пријавување бараат функционерите да ги пријавуваат странските сметки над кои имаат право на потпис или располагаат со средства.

Четворица високи функционери од администрацијата на Трамп, меѓу кои двајца советници за национална безбедност, шеф на кабинет и поранешен директор на ЦИА, наводно изјавиле дека не знаеле за официјално одобрение Кушнер да управува со сметки на странски држави.

Правни експерти и поранешни обвинители цитирани во написот сметаат дека, доколку се докаже дека политички отстапки или пристап до Белата куќа биле нудени во замена за странски пари, би можело да станува збор за поткуп и незаконско дејствување како нерегистриран странски агент. Сепак, овие тврдења и правни толкувања не се исто што и судски утврдена вина.

Кушнер ги отфрла обвинувањата

По објавувањето на написот, Кушнер реагирал на социјалната мрежа Икс, нарекувајќи ги наводите целосна измислица.

„Ова се одвратни измислици што лажно се претставуваат како истражувачко новинарство. Ова не е новинарство. Станува збор за мешавина од фантазии, фикција и активизам“, напишал Кушнер.

Неговиот правен тим исто така ги отфрла обвинувањата. Според нив, Кушнер никогаш не слушнал за фондацијата „Ватани“ и немал странски сметки, а неговите договори биле во согласност со американските закони и одобрени од претседателот.

Поранешниот амбасадор Дејвид Фридман, исто така, ги нарекол обвинувањата целосна лага и негирал дека пренесувал пораки за пари од Емиратите.

Наводите на „Ванити фер“ отвораат сериозни прашања за можниот судир на приватните финансиски интереси со јавните функции и за транспарентноста на дипломатските контакти. Нивната вистинитост, сепак, треба да се разгледува со оглед на тоа дека Кушнер и неговите претставници ги негираат обвинувањата, а во доставениот материјал нема потврда за судска пресуда со која тие би биле утврдени.