Русија се појавува како еден од најголемите добитници во првите денови од најголемата американска војна на Блискиот Исток во последните децении, пишува The Wall Street Journal. Според анализата, иранските ракетни напади брзо ги трошат залихите на пресретнувачки ракети за системот „Патриот“, кои се клучни и за противвоздушната одбрана на Украина.
Уште пред почетокот на операцијата против Иран, производствените ограничувања кај системот „Патриот“ веќе ги намалија украинските резерви, а европските сојузници ги ставија на повеќегодишни листи на чекање. Поради тоа Русија повремено успева да пробие дупки во украинската противвоздушна одбрана, да ја погоди енергетската инфраструктура и да предизвика прекини на струја во повеќе градови.
Брзо празнење на залихите
Во првите денови од војната, САД и земјите од Персискиот Залив испалиле стотици пресретнувачки ракети за да ги одбијат иранските напади со балистички ракети и дронови. Аналитичарите предупредуваат дека, доколку нападите продолжат со ист интензитет, некои заливски држави имаат залихи само за неколку дена.
Тоа би можело да го принуди Вашингтон да ги повлекува ракетите од резервите наменети за Индо-Пацификот и други региони, што дополнително би ја ослабело американската воена присутност на други стратешки точки.
Според претседателот на Здружениот генералштаб на американската војска, генералот Дан Кејн, Иран од почетокот на операцијата испалил повеќе од 500 балистички ракети и околу 2000 дронови. Тој сепак нагласи дека САД имаат доволно муниција за тековната операција.
Производството не ја следи потрошувачката
Целокупното производство на најнапредните пресретнувачки ракети PAC-3 на компанијата „Локид Мартин“ во 2025 година изнесувало нешто повеќе од 600 проектили. За соборување на една балистичка ракета најчесто се потребни најмалку две пресретнувачки ракети, а понекогаш се испукува и трета доколку првиот обид не успее.
Производството на еден пресретнувач трае со месеци, а деловите се произведуваат во повеќе американски сојузни држави и во странство, вклучително и во Шпанија.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупреди дека за неговата земја ова прашање е „прашање на живот“. Тој изјави дека разговарал со европските партнери кои ја финансираат воената помош за Украина за да утврди дали конфликтот со Иран ќе ги ограничи дополнително испораките.
НАТО едвај обезбедува помош
Најголемата закана за Украина се руските напади со балистички ракети, а единствениот ефикасен одговор е системот „Патриот“, изјави полковникот Павло Јелизаров од украинските воздухопловни сили.
Според разузнавачките проценки, Русија во моментов може да произведува околу 80 балистички ракети месечно, додека Украина смета дека ѝ се потребни најмалку 60 PAC-3 пресретнувачи месечно за да се спротивстави на тие напади.
Германскиот министер за одбрана Борис Писториус во февруари ги повика европските членки на НАТО да донираат ракети, но досега сигурно се ветени само пет ракети – и тоа од Германија.
Недостигот од пресретнувачки ракети може да влијае и врз мировните преговори, бидејќи западните безбедносни гаранции за Украина вклучуваат зајакнување на противвоздушната одбрана.
Во меѓувреме Русија секојдневно лансира стотици дронови од типот „Шахед“, кои масовно ги произведува по договорот за трансфер на технологија со Иран од 2023 година.
Расте производството, но бавно
И покрај огромната побарувачка, производството расте релативно бавно. Компанијата „Рејтеон“ го произведува системот „Патриот“, а „Локид Мартин“ ги произведува пресретнувачките ракети. Моменталното годишно производство е околу 600 ракети, но компанијата планира да го зголеми на 2000 годишно до 2030 година.
Аналитичарите предупредуваат дека сегашните производствени капацитети не се доволни за да ги покријат растечките потреби на Украина.
Германија во 2024 година нарача осум нови системи „Патриот“, секој вреден околу две милијарди евра, но сè уште нема прецизен рок за испорака. Во меѓувреме Берлин веќе префрли голем дел од своите оперативни системи во Украина и на источниот крило на НАТО, поради што и самата Германија останува релативно слабо заштитена.
Поради недостигот, Германија иницираше заедничко производство на пресретнувачи во Баварија во соработка со компаниите MBDA и Raytheon. Земјите на НАТО веќе нарачале 1000 ракети, а испораките би требало да започнат на почетокот на следната година.
Поранешниот германски функционер за одбрана Нико Ланге предупредува дека САД и Европа направиле сериозна грешка што порано не го зголемиле производството на противвоздушна одбрана.
„Сега сме ранливи – и сите го знаат тоа“, предупреди тој.
