Руски дронски напад повторно ја врати во фокус една од најчувствителните теми поврзани со војната во Украина – нуклеарната безбедност. Како што анализира The Economist, ударот врз заштитната структура над оштетениот реактор во Чернобил не предизвикал директно зголемување на радијацијата, но ја разоткрил сериозната ранливост на системите кои со децении се сметаа за стабилизирани.
Станува збор за т.н. „Нова безбедносна обвивка“ – масивна челична конструкција изградена со меѓународна поддршка, чија цел е да го изолира радиоактивниот материјал од катастрофата во 1986 година. Според експертите, иако структурата не е целосно компромитирана, оштетувањето значи дека таа повеќе не нуди целосна гаранција за долгорочна заштита.
Анализата на The Economist укажува дека овој инцидент не е изолиран, туку дел од поширок образец на воени дејства што ја ставаат нуклеарната инфраструктура на Украина во постојан ризик. Покрај Чернобил, загрозени се и други нуклеарни капацитети, што ја прави ситуацијата не само украински, туку и европски и глобален безбедносен проблем.
Клучното прашање, според магазинот, не е дали безбедносните системи треба да се обноват – туку кој ќе ја преземе финансиската одговорност. Поправките и дополнителните заштитни мерки би чинеле стотици милиони, ако не и милијарди евра, во време кога меѓународните донатори веќе се преоптоварени со воена и хуманитарна помош за Украина.
Во услови на продолжени напади и неизвесна воена иднина, нуклеарната безбедност се покажува како тивка, но потенцијално катастрофална линија на ризик. Како што заклучува The Economist, украинската нуклеарна безбедност повеќе не е техничко прашање – таа е политичка и морална обврска на меѓународната заедница, која допрва ќе мора да одлучи дали е подготвена да инвестира во спречување на следната нуклеарна криза.
