Зголемените геополитички тензии на Блискиот Исток и затворањето на Ормускиот теснец почнуваат да се чувствуваат и на европските индустриски пазари. Пазарните аналитичари предупредуваат дека премиите за примарен алуминиум во Европа и САД може дополнително да растат поради ризик од нарушување на снабдувањето.
Ормускиот теснец е една од најважните морски рути во светот, преку која поминува значаен дел од извозот на алуминиум од земјите од Персискиот Залив, но и увозот на суровини како глината (алумина) потребна за негово производство.
Ескалацијата на тензиите меѓу Иран, САД и Израел веќе создава логистички проблеми во регионот. Неколку производители од Персискиот Залив ги известиле своите клиенти за доцнење на испораките, додека дел од бродските линии привремено го прекинале сообраќајот низ регионот.
Европа зависна од алуминиум од Персискиот Залив
Европските учесници на пазарот предупредуваат дека евентуален подолг конфликт дополнително ќе го продлабочи структурниот недостиг на алуминиум на европскиот пазар.
Според пазарните проценки, Европа е зависна за околу 20 проценти од увозот на алуминиум од Блискиот Исток, што ја прави чувствителна на секое нарушување на транспортните рути во регионот.
Земјите од Персискиот Залив важен играч на глобалниот пазар
Според податоците на Меѓународниот институт за алуминиум (IAI), земјите од Советот за соработка во Заливот (GCC) произвеле околу 6,15 милиони тони примарен алуминиум во 2025 година, што претставува околу 8,35 проценти од глобалното производство.
Токму затоа производството од овој регион често се смета за „флексибилна понуда“ на светскиот пазар – топилниците можат да извезуваат кон Европа, Америка или Азија во зависност од тоа каде цените и премиите се највисоки.
Премиите веќе растат во Европа
Пазарните податоци покажуваат дека премиите за алуминиум во Ротердам веќе бележат раст поради загриженоста околу снабдувањето.
Дневната премија за алуминиум P1020A во магацините во Ротердам достигнала 300 до 340 долари по тон, што е значителен скок во однос на претходните 280 до 320 долари по тон.
Трговците предупредуваат дека доколку конфликтот потрае, ценовниот притисок може дополнително да се зголеми.
„Премиите во Ротердам веќе растат, но сè ќе зависи од тоа колку долго ќе трае кризата“, изјавил еден европски трговец за пазарните аналитичари.
Други пазарни учесници додаваат дека некои компании засега можат да чекаат со купување, но дека постои ризик цените брзо да се зголемат доколку кризата продолжи.
Колку може да трае кризата
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека актуелната американска воена операција во регионот би можела да трае четири до пет недели, но не ја исклучи можноста таа да продолжи и подолго.
Таквиот развој на настаните би можел да има директно влијание не само врз енергетските пазари, туку и врз индустриските метали – особено алуминиумот, кој е клучна суровина за автомобилската, авио и градежната индустрија.
