Норвешка ја проширува планираната забрана за користење социјални мрежи за деца под 16 години, така што ограничувањата би можеле да ги опфатат и онлајн-игрите и апликациите за размена на пораки. Владата во понеделникот соопшти дека го финализира законскиот предлог, кој треба да биде доставен до парламентот до крајот на годината.
Наместо да ги изземе сите платформи за игри и пораки од забраната, норвешката влада ќе ја проценува секоја услуга според потенцијалните ризици за децата. Тоа значи дека платформите што овозможуваат комуникација со непознати лица, изложување на штетни содржини или користење функции што поттикнуваат зависност би можеле да бидат опфатени со законот.
„Тикток“, „Снепчет“ и „Роблокс“ се меѓу платформите што би можеле да потпаднат под новите правила. „Роблокс“ е особено интересен пример бидејќи, покрај играњето, овозможува создавање сопствени игри и интеракција со други корисници.
„Безбедноста на децата мора да биде на прво место“, изјави норвешката министерка за деца и семејства, Лене Вогслид, додавајќи дека законскиот предлог е речиси подготвен.
Не сите апликации ќе бидат забранети
Планираните ограничувања имаат цел да ги заштитат децата од штетни содржини, функции што поттикнуваат прекумерно користење, незаконско рекламирање и несакани контакти со непознати лица.
Сепак, тоа не значи дека секоја игра или апликација за пораки автоматски ќе биде забранета за помладите корисници. Услугите што се сметаат за безопасни, како апликациите што се користат за училишна комуникација, би можеле да останат достапни.
Вогслид нагласи дека владата сака да го зачува и правото на децата да учествуваат во дигиталниот живот. Засега, сепак, не се објавени конкретни детали за тоа како ќе се постигне рамнотежа меѓу заштитата и пристапот до онлајн-заедниците.
Според планираното решение, технолошките компании ќе бидат одговорни за проверка на возраста на корисниците. Системите за проверка ќе мора да бидат усогласени со европските правила за заштита на личните податоци.
Од 15 на 16 години: како се менува норвешкиот план
Норвешката влада, предводена од Лабуристичката партија, во 2025 година објави нацрт-закон со кој се предлагаше минималната возраст за користење социјални мрежи да биде 15 години. Во април годинава, прагот беше зголемен на 16 години. Предлогот во меѓувреме помина низ јавни консултации во Норвешка и Европската економска област. Владата сега го довршува законското решение, а следниот чекор е негово доставување до парламентот.
Норвешка е меѓу сè поголемиот број европски земји што бараат построги правила за пристапот на децата до дигиталните платформи, поради загриженоста за онлајн-безбедноста, изложеноста на штетни содржини и зависничките механизми на апликациите.
Европа бара построги правила за децата на интернет
Норвешка не е единствената земја што размислува за ограничување на пристапот до социјалните мрежи според возраста.
Данска усвои слични ограничувања, додека Шпанија се залага за забрана за учениците помлади од 16 години. Во септември, Франција се обиде да воведе забрана за социјални мрежи за деца под 15 години, но Уставниот совет го отфрли предлогот поради прашања поврзани со слободата на изразување. И на ниво на Европската Унија се разгледуваат пошироки мерки. Европската комисија во септември го предложи актот за децата во дигиталниот свет – „ЕУ кидс акт“, кој би опфатил ограничувања засновани на возраста за социјалните мрежи, онлајн-игрите и другите дигитални услуги.
Дебатата во Европа сè повеќе се поместува од прашањето дали децата треба да бидат заштитени на интернет кон прашањето како тоа да се направи без непотребно ограничување на нивното право на комуникација, информирање и учество во дигиталното општество. Норвешкиот предлог допрва треба да помине низ парламентарна постапка. Дотогаш, точниот опсег на забраната, начинот на проверка на возраста и можните исклучоци остануваат предмет на законското уредување.
