Иако Русија со години ја напаѓа Украина со дронови од ирански дизајн „Шахед“, актуелната криза на Блискиот Исток нема значително да ја намали способноста на Москва да продолжи со овие удари. Експерт за руската воена стратегија за Euronews изјави дека влијанието од настаните во Иран врз војната во Украина не треба да се преценува.
„За жал за Украина, војната со Иран ќе има занемарливо влијание врз руските ударни капацитети“, изјави Џон Харди, заменик-директор на Програмата за Русија во Foundation for Defense of Democracies.
Тој објасни дека иако Иран на почетокот директно ѝ испорачувал дронови на Русија, од 2023 година Москва, со иранска техничка поддршка, започнала локално производство на овие летала.
Русија веќе произведува и надградува летала од типот „Шахед“
Според официјални украински податоци, во 2025 година Русија лансирала повеќе од 54.500 беспилотни летала од типот „Шахед“, од кои над 32.200 биле ударни дронови. Кон крајот на 2025 година Москва започнала тестирање на понови верзии означени како „Геран-4“ и „Геран-5“.
Рускиот воен апарат со години ги произведува и надградува овие дронови, кои претрпеа значителна еволуција од почетокот на инвазијата.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски неодамна изјави дека „Шахед“ денес може да функционира како „мајка-дрон“, носејќи други помали беспилотни летала.
Дмитро Жлуктенко, аналитичар во украинските Сили за беспилотни системи, изјавил дека Русија направила повеќе технички модификации: префарбување на леталата за ноќни напади, вградување 4Г-модеми со странски СИМ-картички (вклучително и од украински оператори), поставување млазен мотор за да се избегне пресретнување, како и користење лансери за ракети воздух-воздух против украинските пресретнувачи.
Според него, циклусот на иновации трае помалку од осум недели.
Тој исто така посочил дека голем дел од компонентите во дроновите не потекнуваат од Иран, туку од Кина, Германија, Швајцарија, Јапонија, САД и други западни земји.
Харди се согласи со оваа проценка, наведувајќи дека во овој момент Иран има „минорна или речиси никаква улога“ во синџирот на снабдување со „Шахед“.
Други ризици за Украина
Иако евентуална промена на режимот во Иран би можела среднорочно да претставува сериозен стратешки удар врз амбициите на Владимир Путин на Блискиот Исток, краткорочно ситуацијата носи повеќе ризици за Украина.
„Веќе видовме дека голем број ракети ‘Патриот’ се користат на Блискиот Исток за одбрана од ирански напади“, изјави Харди. „Доколку конфликтот се пролонгира, би почнал да се грижам за достапноста на ракетите PAC-3 за Украина.“
Киев повеќепати апелираше до западните сојузници да испратат ракети PAC-2 и PAC-3 за американските системи за противвоздушна одбрана „Патриот“, нагласувајќи дека ги користи речиси веднаш по нивното добивање.
САД минатата година ја прекинаа директната финансиска и воена поддршка за Украина, по што Киев се потпира на други западни партнери кои ги купуваат ракетите од САД и потоа ги донираат.
Харди исто така предупреди дека кризата на Блискиот Исток може да го одвлече вниманието на Вашингтон од мировните разговори меѓу Украина и Русија.
Некои европски лидери веќе ја изразија оваа загриженост.
Литванскиот претседател Гитанас Науседа изјави дека кризата на Блискиот Исток не смее да го одвлече вниманието на меѓународната заедница од тековната руска војна против Украина и повика Европа да остане единствена во политичката, економската и воената поддршка за Киев.
