Блиски Исток гори – конфликтот се шири кон Европа

Конфликтот во Блискиот Исток се шири и допира до Европа преку Кипар и безбедносни ризици за ЕУ. Иранските напади, миграциски и енергетски последици создаваат растечки притисок врз европските земји.

Три дена по првичните американско-израелски удари врз Иран, конфликтот се прошири на целиот Блиски Исток. Иранските напади со дронови и ракети погодиле цели во повеќе држави, вклучувајќи Кувајт, ОАЕ, Бахреин, Катар, Оман, Либан, Кипар и Јордан. Во конфликтот се вклучени најмалку 13 земји, а Хезболах активно учествува од јужен Либан, напаѓајќи го Израел.

Кипар – прва европска мета

Нападот врз британската воена база Акротири на Кипар го означува првото физичко достигнување на конфликтот во Европа. Кипар е членка на ЕУ и во моментов претседава со Унијата, што ја зголемува политичката и безбедносната важност.

Израелскиот амбасадор во Германија, Рон Просор, обвини дека Иран сака да ја вклучи Европа во конфликтот. Генералниот секретар на НАТО, Марк Рутте, изјави дека Европа „апсолутно ги поддржува“ американските акции во Иран и дека Иран претставува закана за регионот.

Иран заканува на европските земји

Иранските претставници предупредија дека секое европско вмешување во конфликтот ќе се смета за „дел од војна“. Грција, Германија и Франција испратија помош на Кипар – морнарички фрегати и борбени авиони Ф-16. Иранскиот амбасадор во Шпанија, Реза Забиб, нагласи дека Иран „може да реагира врз американските бази во Европа ако е потребно“.

Ограничен дострел на иранските оружја

Иран нема интерконтинентални балистички ракети за западна Европа. Најдалечниот оперативен дострел на иранските ракети и дронови е околу 2000 км, доволно за Атина и Москва, но не и за западноевропските држави.

Европско вклучување без директна војна

Европа веќе се вклучува преку заштита на своите бази, евакуација на граѓани и засилување на соработката во НАТО. Постои и ризик од нови миграциски бранови – процените на ЕУ велат дека дури 10% раселено иранско население би создало голем прилив на бегалци.

Службите за безбедност предупредуваат и на можност за асиметрично војување: хакерски напади врз банкарскиот систем и критична инфраструктура, како и активирање на прокси или „спијачки“ терористички мрежи во ЕУ.

Економија и енергија

Нападите веќе влијаат на глобалниот пазар на нафта. Во Хрватска и други европски земји се забележуваат нарушувања на пазарот на горива и гас, со рекордни цени. Затворањето на Ормускиот теснец од страна на Иран дополнително го зголемува притисокот врз цените.

Главниот економист на Европската централна банка, Филип Лејн, предупредува дека долготрајната војна на Блискиот Исток може да предизвика значително зголемување на инфлацијата во еврозоната и забавување на економскиот раст.

Политички поделби во ЕУ

Додека Германија и Франција повикуваат на дијалог и воздржаност, шпанскиот премиер Педро Санчез остро го осуди американско-израелските напади, оценувајќи ги како опасни и непотребни, што дополнително го комплицира единствениот одговор на ЕУ на кризата.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни