Жените колективно губат околу 75 милиони години здрав живот секоја година, што е еквивалент на една недела изгубено здравје по жена годишно, додека во исто време добиваат само 6% од вкупните приватни инвестиции во здравството, покажува новиот извештај на Светскиот економски форум (WEF) и Boston Consulting Group (BCG).
Иако жените сочинуваат 49% од светската популација и живеат подолго од мажите, тие поминуваат 25% повеќе од својот живот во лошо здравје или со попреченост.
Овие податоци укажуваат на длабока и долготрајна неусогласеност меѓу реалниот товар на болести кај жените и начинот на кој се распределуваат здравствените инвестиции на глобално ниво.
Голем здравствен товар, ограничени инвестиции
И покрај значителниот напредок во родовата еднаквост, јазот меѓу здравствените исходи кај мажите и жените останува изразен. Според авторите на извештајот, инвестициите во женското здравје се не само ниски, туку и тесно фокусирани на неколку области, најчесто поврзани со репродуктивното здравје.
Женското здравје добива само шест проценти од вкупните приватни инвестиции во здравството, додека компаниите што се исклучиво фокусирани на ова поле привлекуваат помалку од еден процент од вкупниот капитал.
Уште подлабок јаз во секторот на здравствени технологии
Во секторот на здравствени технологии, нерамнотежата е уште поизразена. Анализа на финансиската компанија Alantra покажува дека компаниите насочени кон женското здравје привлекле само два проценти од вкупните 41,2 милијарди долари инвестиции во venture health-tech во 2023 година.
Истовремено, истражување на BCG укажува дека подобар скрининг и подобрена грижа за жените дури и ако се фокусираат само на четири состојби: менопауза, остеопороза, Алцхајмерова болест и кардиоваскуларни заболувања би можеле да отклучат пазарна вредност од над 100 милијарди долари. Ова, според извештајот, ја прави состојбата не само јавно-здравствен проблем, туку и сериозна пазарна неефикасност.
Непропорционален товар на болести кај жените
Голем број заболувања ги погодуваат жените на уникатен или непропорционален начин. Родово-специфични состојби како ендометриоза, менопауза, синдром на полицистични јајници и рак на грлото на матката сочинуваат значаен дел од товарот на болести кај жените.
Пет такви состојби учествуваат со околу 14% од вкупниот товар на болести кај жените, но во последните години добиле помалку од еден процент од релевантното истражувачко финансирање што е јасен показател за структурна нерамнотежа во здравствениот систем.
Женското здравје на маргините на финансирањето
Во периодот од 2020 до 2025 година, приватните инвестиции во здравството изнесувале 2,87 трилиони долари, од кои само 175 милијарди долари биле насочени кон женското здравје. Најголемиот дел од овие средства завршиле во репродуктивното здравје, женските карциноми и мајчината грижа.
Наспроти тоа, широко распространетите, но хронично потценети состојби како менструалното здравје, менопаузата и ендометриозата добиваат маргинален дел од средствата, иако директно влијаат врз квалитетот на животот на милиони жени.
Како понатаму?
Извештајот заклучува дека вистински напредок во женското здравје е можен само преку создавање силни, научно засновани докази и нивно претворање во политики и практични решенија. Сепак, жените и понатаму се недоволно застапени во клиничките испитувања, каде сочинуваат во просек само 41,2% од учесниците.
„Предизвикот е науката да се претвори во политики, политиките во пилот-проекти, а пилот-проектите во скалабилни решенија“, изјави Сања Ништар од Gavi на Светскиот економски форум во Давос 2026, додавајќи дека без капацитет за имплементација и одржливо финансирање, иновациите остануваат со ограничен ефект.
