Суспензијата на Татијана Петрушевска, прва обоистка на Македонската опера и балет, прерасна во сериозен институционален спор што ги вклучи раководството на установата, Синдикатот на културата на Република Македонија (СКРМ) и дел од самиот оркестар.
На прес-конференција одржана на 23 јануари, Петрушевска јавно соопшти дека била неосновано суспендирана и дисциплински казнета со намалување на платата за 50 проценти во период од шест месеци, по конфликт со диригентот Едуард Амбарцумјан за време на пробите на новото дело „Мадам Бовари“. Одлуката, како што наведе, била донесена од директорот на МОБ, Оливер Арсовски, без таа да биде повикана на разговор или консултирана во кој било момент од постапката.
Петрушевска изрази сомнеж дека врз дел од вработените бил извршен притисок, особено врз оние кои јавно ѝ дале поддршка по инцидентот, оценувајќи дека случајот надминува личен конфликт и добива димензии на нарушување на работничките права.
На ваквата одлука остро реагираше Синдикатот на културата на Република Македонија, кој ја оцени суспензијата како „незаконска, без правна основа и спротивна на сите процедури“. Од СКРМ соопштија дека во случајот биле занемарени основните работнички права и побараа итна интервенција од министерот за култура Зоран Љутков.
Во јавното соопштение, Синдикатот отвори низа прашања за начинот на управување со институцијата, наведувајќи дека случајот укажува на системски проблеми, притисоци врз вработените и злоупотреба на директорската функција. Според СКРМ, ова повеќе не е внатрешно прашање на МОБ, туку сериозен институционален скандал.
Истовремено, дел од оркестарот на МОБ излезе со јавно соопштение во кое изразува поинаков став. Во реакцијата се наведува дека уметничкиот квалитет и долгогодишното искуство на Петрушевска се неспорни, но дека во изминатите години постоеле повеќекратни реакции од колеги и странски диригенти за нејзиниот однос за време на проби и настапи, кои, како што тврдат, биле премолчувани „заради мир во куќа“.
Оркестарот исто така посочува дека диригентот Амбарцумјан соработува со МОБ уште од 2006 година, со повеќе од 40 диригирани претстави, и дека доколку навистина станувало збор за систематско навредливо однесување, тоа одамна ќе било санкционирано. Во соопштението се критикува и фактот што СКРМ објавил документација на социјалните мрежи пред да започне целосната правна постапка, без консултација со сите членови на оркестарот.
„Како членови на оркестарот и како членови на СКРМ, даваме поддршка правната постапка да заврши институционално и согласно процедурите“, се наведува во нивната реакција.
Случајот со Татијана Петрушевска покажа колку брзо еден уметнички конфликт може да прерасне во институционална криза кога недостига транспарентност и јасна процедура. Исходот од овој спор ќе биде важен тест не само за управувањето со Македонската опера и балет, туку и за тоа како државата ги штити работничките и уметничките права во културата.
