Според анализа објавена од The Independent, смртта на еден од најмоќните нарко-босови во Мексико предизвика насилен бран одмазднички напади, блокади и судири со безбедносните сили.
Најмалку 73 лица загинале како резултат на операцијата за апсење на Немесио Осегера Сервантес, познат како „Ел Менчо“, лидер на Картелот Нова генерација Халиско. Тој беше тешко ранет во престрелка со властите на 22 февруари 2026 година, а подоцна починал во притвор.
Експертите за организиран криминал оценуваат дека ваквите високо-профилни акции често резултираат со уште поголемо насилство, без суштинско решавање на длабоките безбедносни проблеми што ја погодуваат земјата.
Кој беше „Ел Менчо“?
Осегера Сервантес започнал од најниските нивоа во криминалниот свет. Одреден период поминал во затвор во САД, по што во 1997 година бил депортиран во Мексико. Таму се поврзал со Картелот Миленио, организација која соработувала, а потоа и војувала со моќниот Картел Синалоа.
Околу 2010 година, по убиството на Игнасио „Начо“ Коронел Вилјареал (клучна фигура во Синалоа), се формирал Картелот Нова генерација Халиско под водство на „Ел Менчо“.
Од 2015 година картелот стана познат по отворени напади врз безбедносните сили, вклучително и соборување на хеликоптер. Организацијата се прошири низ цело Мексико и интернационално, а покрај трговија со дрога се занимава и со кражба на нафта, криумчарење луѓе и изнуда.
Што ќе значи неговата смрт?
Според експертите, постојат неколку можни сценарија. Клучно ќе биде дали картелот имал јасен план за наследство во случај на апсење или ликвидација на лидерот.
Во краток рок, веќе се гледа одмаздничко насилство – блокади, напади врз безбедносни сили и обиди за демонстрација на сила. Вакви сцени беа забележани и по апсењето на Овидио Гузман во 2019 и 2023 година.
На подолг рок, можно е внатрешна борба за превласт или обиди на ривалски групи да го искористат вакуумот на моќ. Историјата покажува дека ваквите операции често водат до фрагментација и уште поголема нестабилност.
Безбедносната слика во Мексико
Иако стапката на убиства во 2025 година бележела пад, исчезнувањата остануваат на загрижувачки високо ниво. Во многу региони криминалните организации и натаму имаат силно влијание врз локалната економија и политика.
Експертите зборуваат за феномен на „криминално владеење“, каде што картелите регулираат секојдневен живот во заедниците – понекогаш преку страв, а понекогаш и преку одреден степен на локална легитимност.
Стратегијата на Мексико и улогата на САД
Иако последните влади најавуваа намалување на милитаризацијата, улогата на војската во безбедносниот систем реално се прошири. Администрацијата на претседателката Клаудија Шеинбаум, според анализата, сакала видлив и силен удар врз картелите, особено во контекст на притисоците од САД за поагресивен пристап.
Сепак, критичарите предупредуваат дека апсењето или ликвидацијата на еден лидер ретко доведува до демонтирање на целата криминална мрежа. Без системска борба против корупцијата, неказнивоста и нелегалните економии, насилството продолжува.
Заклучокот е јасен: ликвидацијата на „Ел Менчо“ е симболичен удар, но долгорочниот ефект врз криминалните структури во Мексико останува неизвесен.
