Американскиот претседател Доналд Трамп прифати двонеделно примирје и одлучи да го одложи најавениот напад врз Иран, само неколку часа пред истекот на ултиматумот што самиот го постави. Одлуката ја објави на својата платформа Truth Social, нагласувајќи дека договорот е условен со „целосно, итно и безбедно отворање“ на Ормускиот теснец, клучна рута за глобалната трговија со нафта.
„Прифаќам да го запрам бомбардирањето и нападите на период од две недели“, напиша Трамп, додавајќи дека станува збор за „двострано примирје“.
Пакистан посредник во договорот
До пресвртот дојде по директни разговори со пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф и командантот на армијата Асим Мунир, кои побарале од Вашингтон да ја одложи воената акција и да даде шанса на дипломатијата. Пакистан, заедно со Египет, Турција и Саудиска Арабија, активно посредува во обидите за деескалација на конфликтот на Блискиот Исток.
Според извори на CNN, „добри вести“ се очекувале од двете страни, а преговорите биле во завршна фаза уште пред истекот на рокот.
Од закани до примирје за неколку часа
Примирјето доаѓа по драматичен ден во кој Доналд Трамп повторно упати остри закани кон Техеран, вклучително и контроверзната изјава дека „цела цивилизација може да исчезне“ ако не се постигне договор. Истовремено, ситуацијата на терен остана напната, пристигнуваа извештаи за ракетни напади, жртви и напади врз клучни енергетски објекти, вклучително и на островот Харк, важен извозен центар за иранската нафта.
Иран претходно одби да го отвори Ормускиот теснец без конкретни гаранции, истакнувајќи дека нема да прифати „празни ветувања“.
Клучот е Ормускиот теснец
Ормускиот теснец е една од најважните енергетски артерии во светот, преку која поминува значителен дел од глобалната нафта.
Неговото затворање во изминатите недели предизвика сериозни потреси на светските пазари, раст на цените на горивата и загриженост за глобалната економија.
Затоа, неговото повторно отворање е клучен услов не само за примирјето, туку и за стабилизација на глобалната енергетска ситуација.
Што следува?
Иако договорот за двонеделно примирје се смета за значаен дипломатски пробив, останува неизвесно дали ќе биде одржлив. Главното прашање е дали Иран навистина ќе го отвори теснецот и дали двете страни ќе продолжат со преговори наместо со ескалација.
По неколку недели на закани, напади и глобална неизвесност, следните денови ќе бидат клучни за иднината на овој конфликт и за стабилноста на светската економија.
