Европската комисија покрена постапка што ќе ѝ овозможи на Европската Унија да стане членка основач на Специјалниот суд за кривично дело агресија против Украина.
Откако земјите-членки ќе го прифатат овој предлог, Комисијата ќе може да испрати формално известување за намерата на ЕУ да се приклучи на судот како членка-основач. Овој статус би ѝ дал на Унијата централна улога, вклучително и членство во одборот на директори на специјалниот суд и назначување на судии.
ЕУ сака да игра водечка улога
Специјалниот суд ќе има мандат да ги гони високите политички и воени лидери за кривично дело агресија против Украина. Се воспоставува во рамките на Советот на Европа, по потпишувањето на договорот меѓу Украина и Советот на Европа за основање на судот на 25 јуни 2025 година. Ова е прв пат ваков суд да се основа под покровителство на Советот на Европа.
„Правдата за жртвите на агресија е најдобриот пат кон траен мир. Стремежот кон правда е исто така инструмент за одвраќање на потенцијалните агресори“, изјави високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас.
ЕУ одигра водечка улога во изготвувањето на основачките правни текстови на Специјалниот суд, кои беа политички поддржани од меѓународна коалиција на држави и меѓународни организации на 9 мај 2025 година. Русија, која беше исклучена од Советот на Европа кратко време по почетокот на нејзината инвазија на Украина во февруари 2022 година, ги отфрли како „ништовни“ сите идни одлуки на овој суд.
