Сајбер-нападите во 2026 година повеќе нема да бидат исклучок, туку правило во рамките на геополитичките тензии, предупредуваат безбедносни аналитичари. По бранoт сајбер-инциденти во 2025 година (од нарушувања на аеродроми и изборни процеси до GPS-напад измами и напади врз сателити) Европа се најде меѓу најпогодените региони во светот.
Според проценките, европските држави учествувале со околу 22 проценти од сите глобални уценувачки напади, додека само во првиот дел од 2025 година биле регистрирани над 3,2 милиони напади за одбивање на услугата, како во Европа така и на Блискиот Исток и Африка. Финансиската штета е огромна – Франција, Германија, Италија и Шпанија заедно изгубиле околу 300 милијарди евра во последните пет години.
Анализите на Forrester, Google и Fortinet укажуваат дека во 2026 година сајбер-операциите на државни актери како Русија, Кина, Иран и Северна Кореја ќе се прошират и ќе станат подлабоко поврзани со политичката нестабилност и технолошкиот напредок.
Посебна загриженост предизвикува улогата на вештачката интелигенција. AI-алатките, кои досега беа исклучок, ќе станат стандард и за напаѓачите и за одбраната. Се очекува злоупотреба на автономни AI-агенти за координирани напади без човечка интервенција, како и нови техники како „prompt injection“ и гласовни измами со AI-клонирање. Истовремено, истата технологија ќе се користи и за побрзо откривање и анализа на нападите.
Сајбер-бојното поле, според експертите, се проширува и во вселената. Нападите врз сателитски системи и GPS-инфраструктурата ќе продолжат, со потенцијал да влијаат врз авијацијата, поморскиот транспорт и одбранбената индустрија. Лажни GPS-сигнали или загушување можат да пренасочат дронови и ракети или да предизвикаат сериозни безбедносни инциденти.
Како одговор, Европска Унија планира зајакнување на координацијата меѓу земјите-членки, вклучително и создавање заедничка база на познати безбедносни ранливости кои активно се злоупотребуваат. Според аналитичарите, 2026 година ќе биде тест за тоа дали државите навреме ќе се прилагодат на новата реалност во која сајбер-безбедноста станува клучен елемент на националната и меѓународната безбедност.
