Одлуката на Соединетите Американски Држави да ја повлечат политичката и финансиската поддршка за Меѓународниот резидуален механизам за воени злосторства во Хаг (МКТЈ) претставува сериозен удар врз меѓународната правда и има далекусежни последици за Босна и Херцеговина, предупредува Институтот за истражување на геноцид (IGK) Канада.
„Меѓународниот резидуален механизам за воени злосторства во Хаг игра клучна улога во зачувувањето на правниот континуитет на пресудите за заеднички злосторнички потфати, геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства извршени за време на агресијата врз Босна и Херцеговина. Покрај тоа, Механизмот управува со жалбените постапки и архивите што се од исклучителна важност во борбата против негирањето на воените злосторства“, изјави IGC Канада.
Иако Механизмот формално продолжува да работи под покровителство на Обединетите нации, повлекувањето на целосната политичка и финансиска поддршка од Соединетите Американски Држави, како што е наведено, ќе има многу негативно влијание врз неговото функционирање и капацитети.
Институтот за истражување на геноцид на Канада изразува длабока загриженост за поширокиот тренд на повлекување на САД од меѓународни организации, конвенции и договори што не се во согласност со нивните интереси. Ваквите одлуки, предупредуваат тие, оставаат долгорочни негативни последици за меѓународното право и меѓународната правда.
Членот на Претседателството на БиХ го поздрави повлекувањето на САД од 66 меѓународни организации
Како што наведуваат, ако меѓународното право почне да се гледа исклучиво како пречка, а не како рамка за стабилност, светот влегува во фаза во која правилата важат само додека им одговараат на најсилните. Во тој случај, владеењето на правото го заменува владеењето на силата.
Повлекувањето на Соединетите Американски Држави, велат од Институтот, испраќа лоша порака до помалите држави, жртви на злосторства, но и до глобалниот поредок како целина.
Поточно, како што додаваат, преседанот поставен со овој потег е загрижувачки.
„Ако најголемата светска сила отворено каже дека ќе ги почитува меѓународните правила само кога ѝ одговараат, се поставува прашањето зошто другите земји би го сториле тоа. Во таков контекст, земјите што со децении се потпирале на меѓународни гаранции, договори и колективен безбедносен систем, вклучително и Босна и Херцеговина, се особено изложени на ризик“, велат од IGK Канада.
Светот, предупредуваат тие, станува сè понебезбедно место во кое моќта повторно се мери исклучиво со сила, а не со закон и договор – а историјата веќе покажа како завршуваат ваквите наредби.
