Прашањето за базата „Камп Сенчури“ добива нова димензија во светлината на зголемените закани од американскиот претседател Доналд Трамп, кој сака Вашингтон да ја преземе контролата врз Гренланд.
Научниците предупредуваат на сериозен еколошки ризик што го претставува напуштената американска воена база „Камп Сенчури“, позната како „градот под мразот“.
Случајно беше повторно откриена од радарот на НАСА во 2024 година длабоко под ледената покривка на Гренланд. Бидејќи мразот брзо се топи поради климатските промени, постои опасност токсичен отпад, како што се хемикалии, дизел и радиоактивни супстанции, да влезат во животната средина.
Базата „Камп Сенчури“ е изградена во тајност кон крајот на 1950-тите како дел од проектот „Ледена црва“ од Студената војна, кој би сместувал нуклеарни ракети под мразот.
Војници во базата „Камп Сенчури“, која се наоѓала во Гренланд
Имала тунели, болница, црква, театар и продавница, а се напојувала со мал нуклеарен реактор.
Напуштена во 1967 година, базата денес е закопана околу 30-38 метри под површината, на површина долга околу 1,1 км и широка 0,5 км.
Што крие американската тајна база во Гренланд?
Според проценките на истражувачите од CIRES (Кооперативен институт за истражување на науките за животната средина) од Универзитетот во Колорадо Болдер, на локацијата остануваат околу 9.200 тони физички отпад, 200.000 литри дизел, како и значителна количина токсични PCB хемикалии, кои некогаш се користеле во производството на бои и електрична опрема. Овие супстанции се од особена важност бидејќи не се распаѓаат лесно и се поврзани со рак, оштетување на имунолошкиот систем и проблеми со развојот.
Моделите покажуваат дека топењето на површинскиот мраз би можело да го открие отпадот до 2090 година или подоцна, во зависност од емисиите на стакленички гасови.
Иако тунелите продолжуваат да се уриваат и да се закопуваат длабоко, течниот отпад претставува поголем ризик. Дизел горивото, складирано во подземни резервоари, и денес сè уште би можело да биде во течна. Истражувачите стравуваат дека резервоарите би можеле да бидат пробиени. Иако тоа не значи дека опасните материјали би можеле да се појават на површината во наредните децении, научниците инсистираат дека фактот што се закопани не гарантира безбедност.
Прашањето за базата „Камп Сенчури“ добива нова димензија во светлината на зголемените закани од американскиот претседател Доналд Трамп, кој сака Вашингтон да ја преземе контролата врз овој арктички остров. Да ве потсетиме дека Гренланд е автономна данска територија, но Трамп дури рече дека не ја исклучува употребата на воена сила за да го добие она што го сака.
Сепак, научниците нагласуваат дека вистинската безбедносна закана не е воена, туку еколошка, имено загадувањето предизвикано од климатските промени.
Најголемото прашање останува кој би можел да ја преземе одговорноста за чистењето.
Договорот за одбрана од 1951 година не се однесуваше на климатските промени, а Гренланд бара од Данска да ги покрие трошоците за санација. Ова би можело да биде еден од првите меѓународни конфликти предизвикани од климатските промени, каде што топењето на мразот открива одамна заборавен токсичен отпад. Слични ризици постојат и на други напуштени арктички локации.
