Пет членки на Европската Унија: Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија побараа од Европската Унија да воведе данок на екстрапрофит на енергетските компании со цел да се намали финансискиот товар врз потрошувачите и даночните обврзници, создаден поради војната на Блискиот Исток.
Во писмо испратено до европскиот комесар за клима, Вопке Хоекстра, министрите за економија и финансии од овие пет земји нагласуваат дека националните мерки мора да бидат придружени со заеднички европски пристап, пренесува Euronews.
„Со тоа би се овозможило финансирање на привремени олеснувања, особено за граѓаните, и би се ограничил растот на инфлацијата без дополнително оптоварување на јавните буџети“, се наведува во писмото, кое го потпишуваат министрите Маркус Мартербауер, Ларс Клингбајл, Џанкарло Џорџети, Жоаким Миранда Сарменто и Карлос Куерпо.
Скок на цената на нафтата поради конфликтот
Апелот доаѓа во момент кога цената на суровата нафта „Брент“ достигна 100 долари за барел, што претставува значителен пораст во однос на околу 70 долари пред САД и Израел да започнат воени напади врз Иран на 28 февруари.
Поради практичното затворање на Ормускиот теснец, глобалните нафтени пазари се соочуваат со зголемена побарувачка и ненадеен недостиг на понуда, што дополнително ја зголемува нестабилноста на цените.
Се бара заеднички европски механизам
Во писмото до Хоекстра, министрите се залагаат за обновување и зајакнување на механизам сличен на „солидарниот придонес“ од 2022 година.
Со тој механизам, воведен по растот на цените поради војната во Украина, беа оданочени околу 28 милијарди евра вишок добивка од фосилни горива, според податоците на Европската комисија.
Сега се бара системот да се примени на ниво на целата Европска Унија, да има посилна правна основа и подобро да ги таргетира големите мултинационални нафтени компании, вклучително и нивната добивка остварена во странство.
„Со оглед на тековните нарушувања на пазарот и фискалните ограничувања, Европската комисија треба итно да развие инструмент на ниво на ЕУ, заснован на цврста правна основа“, наведуваат министрите.
„Важно е товарот праведно да се распределува. Вакво европско решение ќе испрати порака до граѓаните и економијата дека сме обединети и способни да дејствуваме“, додаваат тие.
Најпогодени земји и економски ставови
Цените на горивата драматично пораснаа низ Европа поради војната, при што Германија, Италија и Шпанија се меѓу најпогодените земји.
Ханс Стегемен, главен економист во банката „Триодос“, изјави дека данокот на екстрапрофит е логично решение кога криза создава огромни и неочекувани профити за производителите на фосилни горива – директно на сметка на домаќинствата и економиите зависни од увоз.
„Фискалната политика има јасна улога во прераспределбата на таа добивка. Данокот на екстрапрофит во вакви услови е сосема логичен потег“, истакна Стегемен.
Европската комисија претходно ја одби идејата за суспензија на Пактот за стабилност на ЕУ, со што би им се овозможило на владите поголем простор за справување со кризата и можната рецесија.
