Иранскиот врховен лидер Али Хамнеи беше убиен во саботата наутро во воздушен напад врз неговиот комплекс во центарот на Техеран, пишува The Telegraph.
Неговиот живот бил загрозен и минатата година за време на Дванаесетдневната војна, кога израелските власти имале можност за атентат, но тогашниот американски претседател Доналд Трамп наводно ја запрел операцијата и ги принудил страните на непријатно примирје.
Осум месеци подоцна, преговорите за иранската нуклеарна и ракетна програма западнале во ќорсокак, а американскиот претседател решил да дејствува. Иранските државни медиуми потврдија дека Хамнеи бил убиен на состанок со најмалку пет други високи функционери. Израелските сили фрлиле десетици бомби врз неговиот комплекс, додека паралелни удари биле изведени и на најмалку уште две локации во градот, со цел „обезглавување“ на иранското раководство.
Сателитски снимки, според британскиот весник, покажуваат дека голем дел од зградата бил претворен во урнатини. Наводно, фотографии од телото биле покажани и на Трамп и на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.
Напад среде ден – за време на Шабат и Рамазан
Нападот се случил околу 8:10 часот по локално време. Висок израелски одбранбен функционер го опишал како „масивен и исклучително смел дневен напад“ што го погодил самиот врв на власта уште на почетокот на конфликтот.
Според истиот извор, режимот бил изненаден „во сабота наутро, за време на Рамазан и на денот на Шабат“, што ја правело израелската акција помалку очекувана. Поради тоа била донесена „намерна одлука“ нападот да се изведе токму тогаш.
Улогата на Саудиска Арабија и ЦИА
Според The Washington Post, саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман приватно го убедувал Трамп да поддржи напад врз Иран. Иако јавно поддржувал дипломатија, наводно тврдел дека Иран ќе стане уште поопасен ако не се дејствува веднаш.
Во меѓувреме, CIA со месеци го следела Хамнеи, анализирајќи ги неговите навики и движења. Според The New York Times, клучната информација била дека Хамнеи лично ќе присуствува на саботниот состанок. Таа информација му била пренесена на Израел, по што планот бил изменет и нападот бил изведен среде ден.
„Операција Епски гнев“
Трамп изјави дека Хамнеи „не можел да ги избегне нашите високо софистицирани системи за следење“ и дека САД тесно соработувале со Израел.
Според извори, САД во рамки на операцијата наречена „Операција Епски гнев“ се фокусирале на воени цели користејќи ракети „Томахавк“, системи HIMARS и беспилотни летала, додека Израел ги гаѓал складиштата за ракети и високите функционери.
Покрај воздушните удари, биле изведени и кибер-напади. Била хакирана популарната муслиманска апликација за молитви „BadeSaba Calendar“, како и иранската државна новинска агенција IRNA, која објавила вест за „разорниот удар“ врз властите.
Првично негирање, потоа потврда
Иранските власти првично тврделе дека Хамнеи е жив и на безбедно место. Министерот за надворешни работи изјавил дека е „жив, колку што тој знае“. Но, рано во неделата наутро државните медиуми ја потврдија неговата смрт.
Набргу по веста, неговиот главен соработник Али Ларијани се заколнал на одмазда, ветувајќи дека Иран ќе ги натера „ционистичките злосторници и бесрамните Американци“ да зажалат за своите постапки.
Сè уште не е јасно кои точно системи за следење биле користени, но аналитичарите наведуваат дека можело да станува збор за комбинација од сателитски надзор, електронско прислушување и човечки извори во најтесниот круг на врховниот лидер.
