Астрономи открија исклучително бледа галаксија што е речиси невидлива, а откритието би можело да помогне во подобро разбирање на темната материја – една од најзагадочните состојки на универзумот.
Истражувачите со помош на вселенскиот телескоп Hubble Space Telescope идентификувале објект наречен Candidate Dark Galaxy-2 (CDG-2), за кој проценуваат дека се состои од најмалку 99,9 проценти темна материја. Доколку дополнителните набљудувања го потврдат наодот, CDG-2 би можела да стане една од галаксиите со најголем удел на темна материја некогаш откриени.
Што ја прави посебна?
Темната материја сочинува околу пет пати повеќе маса во универзумот од обичната материја – онаа од која се составени ѕвездите, планетите и сè што можеме да видиме – но таа е невидлива и никогаш не е директно забележана. Нејзиното постоење се заклучува врз основа на гравитациските ефекти врз видливата материја.
Повеќето галаксии, вклучително и Млечниот пат, содржат голем удел на темна материја. Но кај CDG-2 односот е екстремен – таа има толку малку ѕвезди што едвај емитува светлина.
Галаксијата се наоѓа на околу 300 милиони светлосни години од Земјата, во јатото галаксии Персеј – едно од најмасивните структури во вселената. Нејзиниот сјај изнесува само 0,005 проценти од сјајот на Млечниот Пат.
Нов начин на потрага
Покрај податоците од телескопот Хабл, научниците користеле и информации од мисијата Euclid на Европската вселенска агенција и од телескопот Subaru на Хаваи.
Клучна улога во откритието имало пребарувањето по т.н. куглести јата – густи, сферични групи многу стари ѕвезди. Иако самата галаксија е речиси невидлива, овие јата остануваат релативно светли и можат да укажат на присуство на масивен ореол од темна материја.
Кај CDG-2 биле забележани четири куглести јата. Бидејќи галаксијата има многу малку ѕвезди, научниците заклучуваат дека токму темната материја ја обезбедува гравитацијата што ги држи овие структури на куп.
Чист поглед во темната материја
Ваквите исклучително бледи галаксии им овозможуваат на научниците речиси „чист“ увид во однесувањето на темната материја. Во големите галаксии со многу ѕвезди и гас е тешко да се разграничи влијанието на обичната од темната материја, но во случаи како CDG-2 тие „пречки“ речиси и да не постојат.
За конечно да се потврди дека CDG-2 навистина е темна галаксија, потребни се прецизни мерења на количината на темна материја – задача што е исклучително предизвикувачка поради големата оддалеченост. Научниците сметаат дека во тоа би можел да помогне и вселенскиот телескоп James Webb Space Telescope.
Доколку откритието се потврди, CDG-2 би можела да стане еден од најважните објекти за проучување на темната материја и нејзината улога во формирањето на галаксиите.
