На самитот на ЕУ во Брисел на 19 март, лидерите на Унијата јавно го осудија унгарскиот премиер Виктор Орбан, кој ги блокира 90-те милијарди евра заем за Украина поврзувајќи ги со прекинот на испораките на руска нафта преку нафтоводот „Дружба”. Мерц и другите лидери тврдат дека Орбан манипулира со судбината на Украина заради предизборна кампања во Унгарија.
Орбан постави услов: нафта или нема пари
Унгарија го блокира заемот на ЕУ за Украина откако во јануари 2026 беа прекинати испораките на руска нафта преку нафтоводот „Дружба”, кој поминува низ Украина и ги снабдува Унгарија и Словачка. Орбан бара обнова на транзитот пред да го поддржи какво било финансирање. „Сè додека не стигне нафтата, нема да има пари”, изјави тој јавно.
Украина тврди дека нафтоводот е оштетен во руски напади, додека Будимпешта инсистира дека станува збор за политичка блокада. Унгарија и Словачка побараа испраќање независна инспекциска комисија на терен, но Киев им го одбил пристапот.
За прв пат по 16 години, Орбан може да ја изгуби власта
За прв пат по 16 години, Орбан е во сериозна опасност да ја изгуби власта на изборите закажани за 12 април. Опозициската партија Тиса, предводена од Петер Маѓар, во последните анкети води со осум до десет процентни поени. Аналитичарите оценуваат дека Орбан свесно ја ескалира кризата со Украина за да се претстави како заштитник на унгарските интереси.
Орбан тврди дека Украина намерно ја блокира нафтата за да влијае на резултатот од изборите во негова штета. Унгарија засега продолжува да и испорачува електрична енергија на Украина, но Орбан не го исклучи и тој потег доколку спорот не се реши.
Мерц: Орбан ги крши правилата на ЕУ
Германскиот канцелар Фридрих Мерц, на прес-конференцијата пред самитот, директно го обвини Орбан дека ја постави блокадата „заради домашни политички причини и заради изборна кампања”. Белгискиот премиер Барт де Вевер ја оцени ситуацијата како „неприфатлива”, истакнувајќи дека лидерите не можат прво да донесат одлука, а потоа да одбијат да ја спроведат.
Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта јасно порача дека „никој не може да ги уцени” институциите на ЕУ. Австрискиот канцелар Кристијан Штокер додаде дека изборите не можат да бидат оправдување за блокирање помош на земја зафатена со војна.
Структурна слабост на ЕУ излезе на виделина
Кризата го обнови прашањето за правото на вето во Унијата. Унгарија, со само десет милиони жители, е во состојба да ги блокира одлуките на земјите на ЕУ со 450 милиони граѓани. Лидерите признаваат дека процедурите на ЕУ кои бараат едногласност стануваат сè поголем проблем во услови на политичка поларизација внатре во блокот.
