Додека руските напади врз енергетската инфраструктура продолжуваат, а украинската противвоздушна одбрана секојдневно се соочува со нови бранови дронови и ракети, во дипломатските кругови сè почесто се спомнува јуни како можна пресвртна точка во војната меѓу Русија и Украина.
Најновите мировни преговори меѓу Украина и Русија, кои се одржуваат со посредство на Соединетите Американски Држави, отвораат можност за крај на војната до јуни 2026 година -нов предлог што го најавија американските и украинските лидери.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски потврди дека Соединетите Американски Држави предложиле рок за завршување на конфликтот до почетокот на летото, со цел да се зголеми дипломатскиот притисок врз двете страни и да се постигне договор што би го прекинал речиси четиригодишниот конфликт.
Изминативе денови, западни медиуми и аналитичари објавуваат информации за засилени контакти меѓу меѓународни посредници, како и за притисоци од Вашингтон и европските сојузници кон двете страни да се разгледаат сценарија за прекин на огнот или барем за замрзнување на конфликтот. Сепак, официјални потврди за конкретен договор или јасна временска рамка засега нема.
Во исто време, на теренот ситуацијата останува драматична. Украинските власти известуваат за масовни напади врз електроенергетски објекти и цивилна инфраструктура, додека Москва тврди дека целите се исклучиво воени. Воените аналитичари предупредуваат дека интензитетот на нападите не укажува на непосредна деескалација, туку напротив, на обид за подобрување на преговарачките позиции пред евентуални разговори.
Според дел од проценките, јуни се споменува како рок затоа што до тогаш би можело да се исцрпат неколку клучни фактори: актуелните пакети воена помош, политичкиот капитал на одредени лидери и трпението на јавноста во земјите кои го финансираат конфликтот. Но, експертите предупредуваат дека ваквите „рокови“ честопати се користат како дипломатска алатка, а не како реална најава за мир.
Дополнителна неизвесност внесуваат и внатрешно-политичките калкулации во Русија и Украина. За Киев, секој компромис што би значел територијални отстапки останува политички и општествено крајно чувствителен. За Москва, пак, прифаќањето на договор без јасна стратегиска добивка би било тешко објасниво пред домашната јавност.
И покрај тоа, меѓународните актери сè поотворено зборуваат за потребата од некаква форма на договор. „Воено решение без политички процес не постои“, е пораката што сè почесто се повторува во европските дипломатски кругови. Прашањето, сепак, е дали таа порака ќе се претвори во конкретен договор или ќе остане уште една пропуштена можност.
Засега, светот навистина одбројува – не толку до сигурен мир, колку до моментот кога ќе стане јасно дали јуни ќе донесе почеток на крајот на војната или само ново поглавје на неизвесност и ескалација.
