Аеродромите низ повеќе азиски земји воведоа засилени здравствени контроли и медицински скрининг, откако Индија потврди нови случаи на инфекција со смртоносниот Нипа вирус во сојузната држава Западен Бенгал. Британскиот весник Гардијан јавува дека во регионот е активиран таканаречен „црвен аларм“, поради страв од потенцијално ширење на вирусот преку меѓународни патувања.
Патниците кои пристигнуваат од Индија на аеродромите во Тајланд, Непал, Виетнам, Кина и Мјанмар се подложени на дополнителни здравствени проверки, вклучително и мерење температура и проценка на симптоми. Причината е фактот што Нипа вирусот може да се пренесе од човек на човек и има исклучително висока стапка на смртност.
Индискиот министер за здравство потврди два случаи на Нипа вирус во Западен Бенгал, наведувајќи дека властите навремено реагирале за да го ограничат ширењето. Според официјалните информации, речиси 200 лица кои биле во контакт со заразените се тестирани и ставени во карантин. Детали за состојбата на заболените не се објавени.
Што е Нипа вирус и зошто е опасен?
Нипа вирусот е зооноза, односно вирус што се пренесува од животни на луѓе, најчесто преку директен контакт со заразени свињи или овошни лилјаци, како и преку нивни телесни излачувања. Можно е и пренесување од човек на човек, особено во блиски контакти и здравствени установи.
Инкубацискиот период може да трае до 14 дена, што го прави тешко открилив на границите. Првичните симптоми вклучуваат висока температура, гадење, повраќање и респираторни тегоби, кои можат да прераснат во воспаление на белите дробови. Во потешки случаи се јавуваат оток на мозокот, енцефалитис, менингитис и сериозни невролошки нарушувања.
Светската здравствена организација предупредува дека за Нипа вирусот не постои вакцина, а стапката на смртност се движи меѓу 40 и 75 проценти. Кај преживеаните често остануваат долготрајни последици, вклучително и напади и промени во однесувањето.
Историја на вирусот и претходни епидемии
Нипа вирусот првпат е идентификуван во 1998 година во Малезија, на фарма за свињи, каде што во епидемијата починале повеќе од 100 луѓе. За да се спречи понатамошно ширење, тогаш биле уништени околу еден милион свињи.
Оттогаш, вирусот се појавува речиси секоја година во делови од Азија, вклучително Индија, Бангладеш, Филипини, Сингапур и Малезија. Во Бангладеш, појавата на вирусот често се поврзува со консумирање свеж сок од урми, бидејќи овошните лилјаци се хранат на тие палми.
Во индиската држава Керала, во 2018 година починаа најмалку 17 лица, а нови смртни случаи беа регистрирани и во 2023 година. Актуелните случаи во Западен Бенгал се први од 2007 година, што дополнително ја зголемува загриженоста на здравствените власти.
Колкав е ризикот од глобално ширење?
Иако експертите сметаат дека ризикот од глобална пандемија е релативно низок, поради ограничената способност за пренос меѓу луѓето, тие предупредуваат дека државите мора да останат внимателни.
Професорот по инфектологија Пол Хантер од Универзитетот Ист Англија во Велика Британија истакнува дека долгиот инкубациски период го отежнува откривањето на заразените лица при влез во земјите.
„Иако Нипа вирусот е исклучително сериозна инфекција, малку е веројатно дека ќе доведе до значајно глобално ширење, бидејќи преносот од човек на човек е редок“, изјави Хантер, додавајќи дека статистиката покажува дека едно заразено лице во просек инфицира помалку од едно друго лице.
