Иранските сили извршуваат напади врз бродови во Ормускиот теснец, а според поморски безбедносни извори, мета стануваат и пловила кои се обидуваат да им помогнат на претходно погодените бродови. Инцидентите се регистрирани во последните денови во еден од најважните светски поморски коридори за транспорт на нафта.
Според податоците на системот за следење на бродови MarineTraffic, кои ги анализирала агенцијата AFP, од понеделник се забележани само девет комерцијални бродови (танкери, товарни и контејнерски бродови) кои повремено го прикривале своето движење.
Поморската безбедносна компанија Vanguard соопшти дека бродот Mussafah 2 бил погоден со два проектила додека се обидувал да му помогне на контејнерскиот брод Safeen Prestige, кој два дена претходно бил погоден со ракета.
Заедничкиот поморски информативен центар (JMIC), управуван од западна поморска коалиција, предупреди дека постои зголемен ризик и за пловилата кои се обидуваат да им помогнат на веќе нападнатите бродови.
„Последните извештаи за инциденти укажуваат дека пловилата кои пружаат помош на претходно целените бродови исто така може да бидат изложени на дополнителен ризик од напади“, се наведува во предупредувањето.
Според анализата на центарот, моделот на напади врз закотвени бродови, пловила во движење и помошни бродови укажува на стратегија насочена кон создавање оперативна несигурност и обесхрабрување на редовниот комерцијален сообраќај во регионот, а не на обид за масовно потопување на бродови.
Намерите на Иран остануваат нејасни
Нападите со дронови и ракети, за кои се смета дека ги извршува Иранската револуционерна гарда, не секогаш се веднаш потврдени од независни извори. Во некои случаи, инцидентите се потврдуваат дури по неколку дена, а не секогаш се објавува и идентитетот на погодените бродови. Бројот на жртви исто така варира.
Иран значителен дел од својата нафта извезува токму преку Ормускиот теснец, па неговите вистински намери остануваат нејасни. Генерал на Револуционерната гарда на 2 март предупреди дека Иран ќе „запали секој брод“ што ќе се обиде да помине низ теснецот и ќе го блокира извозот на нафта од Персискиот Залив.
Сепак, иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи во четвртокот изјави дека Техеран „нема намера“ целосно да го затвори Ормускиот теснец.
Западните реакции
Во меѓувреме, западните земји внимателно ја следат ситуацијата во регионот. Американскиот министер за енергетика Крис Рајт изјави дека САД ќе ги следат трговските бродови кои се обидуваат да поминат низ теснецот „штом тоа стане разумно изводливо“.
Францускиот претседател Емануел Макрон, пак, изјави дека работи на создавање меѓународна коалиција која ќе ги заштити поморските патишта „клучни за глобалната економија“ во регионот.
Ормускиот теснец останува едно од најчувствителните поморски подрачја во светот, бидејќи низ него минува значителен дел од глобалниот извоз на нафта. Секое зголемување на тензиите во регионот може директно да влијае врз безбедноста на поморскиот сообраќај и врз глобалните енергетски пазари.
