Британското кралско семејство се соочува со најтешката институционална криза во последните 90 години, откако беше уапсен Ендру Маунтбатен-Виндзор под сомнение за злоупотреба на јавна функција и поради неговата поврзаност со покојниот американски финансиер Џефри Епстин.
Кралот Чарлс III се разбудил со фотографии од својот помлад брат како излегува од полициска станица, објавени на насловните страници ширум светот. За многумина, тоа е најсериозниот предизвик за британската монархија од 1936 година, кога Едвард VIII абдицираше за да се ожени со Американката Волис Симпсон.
Според анализата на Reuters, ова е криза „над која круната нема контрола“, бидејќи институцијата е во дефанзива и реагира на информации што постепено излегуваат во јавноста, без целосен увид во сите досиеја.
Дистанцирање од Ендру
Кралското семејство веќе го оддалечи Ендру од јавниот живот – му беа одземени титулите, службените должности и јавните улоги. Британската влада најави дека ќе разгледа и закон со кој би му се одзело местото во линијата на наследување по завршувањето на истрагата.
Кралот порача: „Законот мора да си ја заврши работата“, во обид јасно да ја разграничи институцијата од постапките на својот брат. Принцот од Велс, Вилијам, принц од Велс, и неговата сопруга Кетрин изразија „длабока загриженост“ поради новите откритија.
Јавноста остро против Ендру, но не и против монархијата
Истражување на YouGov покажало дека само 3% од Британците имаат позитивно мислење за Ендру, додека 90% имаат негативен став. Сепак, поддршката за монархијата останува значително повисока – 77% имаат позитивно мислење за Вилијам, а 60% за кралот.
Антимонархистичката кампања „Република“ повторно повика на укинување на монархијата, тврдејќи дека ова може да биде „почеток на крајот“. Но засега нема индиции дека истрагата го поврзува Чарлс или Вилијам со спорните активности.
Егзистенцијална закана или долготрајна штета?
Поранешни кралски советници сметаат дека ова не е егзистенцијална закана што ќе ја урне монархијата, но предупредуваат на „сериозна и долготрајна штета“ по угледот на институцијата.
Додека кралот Чарлс се лекува од рак и се обидува да ја стабилизира јавната перцепција, иднината на монархијата во голема мера ќе зависи од тоа дали ќе се појават нови компромитирачки информации – и дали јавноста ќе направи разлика меѓу поединецот и институцијата стара повеќе од илјада години.
