Иранското раководство се соочува со најголема егзистенцијална криза од Иранската револуција 1979 година, додека американско-израелската војна се интензивира.
Убиството на 86-годишниот врховен лидер Али Хамнеи во заеднички американско-израелски воздушен напад претставува пресвртница, принудувајќи го режимот да избере нов лидер среде растечкиот конфликт.
Во неделата, Собранието на експерти со 88 членови го именува 56-годишниот Мојтаба Хамнеи, втор најстар син на покојниот Али Хамнеи, за негов наследник.
Изборот на еден Хамнеи за наследник на другиот покажува континуитет, ја зајакнува политичката стабилност и авторитетот на Исламската Република во време на надворешна воена агресија.
Тивка, но моќна фигура
Американско-израелската кампања против Иран започната на 28 февруари доведе до ирански одговор со напади врз Израел, американски бази и заливски држави, предизвикувајќи шокови на глобалните енергетски пазари.
Вклучувањето на иранските сојузници, како што е Хезболах во Либан, уште повеќе го регионализира конфликтот со прекугранични напади врз израелските сили и американските позиции во Ирак.
Израел и администрацијата на Доналд Трамп таргетирале иранско раководство, вклучувајќи го врховниот лидер, но системот сè уште се одржува, покажувајќи дека Иран може да издржи силни шокови.
Со Мојтаба како нов врховен лидер, се очекува иранскиот политички систем брзо да покаже единство против надворешните закани и да избегне внатрешни немири.
Стил на водење и IRGC
Мојтаба долго време бил тиха, но моќна фигура, градејќи влијание преку канцеларијата на својот татко и врски со IRGC и Баси единиците, наместо преку формални владини позиции.
Неговите врски со IRGC значат дека ќе ја обнови тврдокорната линија во време на војната. IRGC ќе биде клучен извор на политичко влијание за новиот лидер
Внатрешни тензиите
На 7 март, иранскиот претседател Масуд Пезешкиан најави дека иранските сили ќе одговараат само на напади од соседните земји, извинувајќи се пред заливските држави, но тврдокорните фракции брзо го отфрлија тоа.
Претседателот на парламентот, Мохамад Багер Галибаф, предупреди дека додека американските бази се присутни, земјите нема да уживаат во мир.
Воен контекст
Иран ја усвојува децентрализирана асиметрична стратегија, овозможувајќи регионалните команданти да дејствуваат автономно доколку централната комуникација пропадне, додека тврдокорниот став кон странската агресија останува зацврстен.
Арман Махмудиан од Универзитетот на Јужна Флорида посочува дека стратегијата има двојна цел: економски и воен притисок врз САД и нивните сојузници, и исцрпување на американските залихи муниција.
Политичка коегзистенција и иднина
Именувањето на Мојтаба е клучно за: Одржување на коегзистенција на елитата, ре-калибрација на внатрешната моќ и осигурување континуитет на системот кој Али Хамнеи го градел 36 години
Иако политичкиот систем преживее војната, аналитичарите очекуваат: Засилување на тврдокорните фракции, дополнително стеснување на политичкиот простор и консолидирана безбедносна држава со доминантни безбедносни институции
Мојтаба Хамнеи презема лидерство во Иран во време на воена криза, со засилено влијание на тврдокорните фракции, што ќе го обликува политичкиот и безбедносниот пејзаж во земјата за наредните години.
