Нападите врз Иран, американската акција во Венецуела и воздржаните реакции на дел од западните лидери повторно го отворија прашањето дали меѓународното право важи подеднакво за сите или, сепак, сè почесто пресудува силата. Додека голем дел од експертите за меѓународно право предупредуваат дека ваквите потези го поткопуваат глобалниот поредок, политичките реакции покажуваат дека принципите не секогаш се толкуваат исто кога станува збор за различни држави.
Во Германија, токму тоа стана тема на поширока расправа, откако канцеларот Фридрих Мерц избегна јасно да ги осуди акциите на САД и Израел, иако во случајот со Украина претходно остро се повикуваше на почитување на меѓународното право. Тоа отвори критики за двојни стандарди и за селективен однос кон правилата што треба да важат за сите.
Воочи посетата на Белата куќа, непосредно по првите напади врз Иран, Мерц исто така порача дека не сака да го „подучува“ американскиот претседател Доналд Трамп за меѓународното право, поради што критичарите од опозицијата го обвинија за додворување.
Бројни експерти за меѓународно право и други научници во отворено писмо од 17 март го критикуваа однесувањето на германската влада. „Досегашните изјави на германската влада не покажуваат јасна осуда на постапките што го кршат меѓународното право и со тоа придонесуваат за натамошно поткопување на поредокот заснован на правила и институции во Европа и светот“, се наведува во писмото.
Експерти и научници предупредуваат дека најголемата опасност не е само во конкретните прекршувања, туку во тоа што тие постепено можат да станат нова пракса. Ако прекршувањата на меѓународното право не се именуваат јасно и не се осудуваат, тогаш слабее и самиот систем што треба да спречи произволна употреба на сила.
Во ваква атмосфера, сè почесто се поставува и прашањето за кредибилитетот на меѓународните институции. Ако правилата се толкуваат различно зависно од тоа кој ја користи силата, тогаш се слабее довербата не само во меѓународното право, туку и во целиот систем што треба да гарантира безбедност, рамнотежа и одговорност меѓу државите. Токму затоа дебатата повеќе не е само академска, туку станува суштинска за иднината на глобалниот поредок.
Во таков контекст, прашањето повеќе не е ни само правно, туку и политичко и морално: дали светот и понатаму ќе инсистира на правила и институции, или ќе се движи кон поредок во кој големите сили ќе одлучуваат што е дозволено, а што не. Токму затоа сè повеќе се слуша предупредувањето дека на помалите и послабите држави меѓународното право им е потребно повеќе од кога било
