Филмот Matrix се појави во кината на 31 март 1999 година и веднаш стана еден од највлијателните научно-фантастични филмови на својата генерација. Режијата и сценариото се потпишани од Лана и Лили Вачовски, кои тогаш беа релативно непознати за пошироката публика. Произведен од студиото Warner Bros., филмот веднаш привлече големо внимание и денес се смета за пресвртница во современата кинематографија.
Приказната ја следи хакерот Нео, во изведба на Keanu Reeves, кој открива дека светот во кој живее е само симулација контролирана од машини. Со помош на Морфеус (Laurence Fishburne) и Тринити (Carrie-Anne Moss), Нео започнува бунт против системот што го држи човештвото заробено. Филмот истражува теми како лажна реалност, слободна волја и потрага по вистината, со комбинација на акција и филозофија што стана негов заштитен знак.
Покрај главните улоги, значајна е и улогата на Хјуго Вивинг како Агент Смит, еден од најзапаметливите антагонисти на тоа време. Филмот се истакнува по иновативните визуелни ефекти, особено техниката “bullet time” која овозможува забавени акциски сцени со движење на камерата. Овој ефект подоцна стана стандард во акциските филмови и видео игрите, инспириран од аниме, боречки филмови и сајберпанк литература.
Со буџет од околу 63 милиони долари, Matrix заработи над 460 милиони долари ширум светот и стана еден од најголемите хитови во 1999 година. Освои четири Оскари, вклучувајќи за визуелни ефекти, монтажа и звук, како и признанија од BAFTA и Saturn Awards. Филмот го потврди и комерцијалниот и уметничкиот успех, станувајќи најуспешен филм на студиото Warner Bros. таа година.
Критичарите го пофалија филмот како визуелно револуционерен и впечатлив, истакнувајќи ја акцијата, стилот и филозофската длабочина. Публиката го доживеа како возбудливо искуство што спојува боречки сцени, технологија и прашања за природата на реалноста. Филмот го популаризира поимот “црвена или сина пилула”, симбол за изборот помеѓу соочување со тешката вистина (црвена пилула) или останување во пријатната илузија (сина пилула), кој подоцна влезе во секојдневниот говор и интернет културата.
