Научниците предупредуваат дека е „само прашање на време“ пред да почне да се топи ледената купола Прудо во Гренланд, бидејќи емисиите на стакленички гасови продолжуваат да ја загреваат планетата.
Огромната ледена купола, дебела околу 500 метри, е со големина на Луксембург и покрива околу 2.500 квадратни километри. Нејзиното исчезнување би имало катастрофални последици низ целиот свет и би можело да го покачи нивото на морето за до 73 сантиметри.
За споредба, агенцијата Коперникус наведува дека за секој сантиметар од покачувањето на нивото на морето, бројот на луѓе изложени на крајбрежни поплави се зголемува за 6 милиони.
Куполата Прудо веќе се топеше
Предупредувањето следеше по проект од 2023 година предводен од GreenDrill и Универзитетот во Бафало, кој собираше карпи и седименти закопани под ледената покривка на Гренланд. Наодите беа објавени во списанието „Nature Geoscience“.
Истражувачите зедоа примероци од длабочина од 508 метри и применија техника позната како луминисцентно датирање. Кога седиментот е закопан, електроните можат да останат заробени во него сè додека повторно не биде изложен на светлина, дозволувајќи им на научниците да проценат кога последен пат бил изложен на дневна светлина.
Утврдено е дека ледената купола последен пат се стопила пред околу 7.000 години, за време на раниот холоцен. Ова е значително порано отколку што првично се сметаше и укажува дека куполата е „исклучително чувствителна на благи температури“.
Холоценот ги опфаќа последните 11.700 години, по последното големо ледено доба. Се карактеризира со релативно топла клима, со температури околу 3 до 5 °C повисоки од денес.
Некои проекции предупредуваат дека, доколку емисиите драстично не се намалат, светот би можел да достигне такво ниво на затоплување до 2100 година. Тимот научници се надева дека ќе може повторно да ја испита ледената покривка за подобро да ја предвиди стапката на топење и точно да процени колку затоплување во минатото предизвикало топење на мразот.
„Ова е период познат по климатската стабилност, кога луѓето првпат почнале да развиваат земјоделски практики и да преземаат чекори кон цивилизација“, рече Џејсон Бринер, професор и вонреден претседател на Одделот за науки за Земјата, еден од водачите на студијата.
„Значи, ако природните, благи климатски промени од таа ера биле доволни за да се стопи куполата, можно е дека дури и денес е само прашање на време кога таа повторно ќе почне да се повлекува поради климатските промени предизвикани од човекот“, заклучи тој.
