Напнатоста меѓу Соединетите Американски Држави и Иран влегува во нова, опасна фаза, во пресрет на првите официјални преговори меѓу двете земји откако САД минатата година го бомбардираа иранскиот нуклеарен програм. Американскиот претседател Доналд Трамп испрати јасна и директна порака до иранскиот врховен лидер, ајатолахот Али Хамнеи: „Треба да биде многу, многу загрижен“.
Во изјава за NBC News, Трамп нагласи дека Иран мора да биде свесен за последиците од евентуални нови чекори. „Да, навистина треба да биде загрижен“, рече американскиот претседател, алудирајќи на можноста за воена ескалација.
Американска воена „армада“ на Блискиот Исток
Во последните недели, тензиите драстично се зголемија поради насилното задушување на антивладините протести во Иран. Како одговор, Трамп нареди значително засилување на американското воено присуство во регионот. На Блискиот Исток веќе е распоредена ударна поморска група предводена од носачот на авиони USS Abraham Lincoln.
Иранската армија возврати со предупредување дека секој напад ќе биде дочекан со „моментален и решителен одговор“, вклучително и напади врз американските сили и објекти во регионот.
Преговори со различни агенди
Клучните разговори се закажани за утре во Мускат, главниот град на Оман. На нив ќе учествуваат иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи и специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф.
Сепак, двете страни очигледно имаат различни приоритети. Американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека Вашингтон сака преговорите да ги опфатат не само нуклеарните активности на Иран, туку и дометот на балистичките ракети, поддршката на вооружени групи во регионот и односот на режимот кон сопственото население.
Од друга страна, иранската новинска агенција Тасним, повикувајќи се на Министерството за надворешни работи на Иран, наведува дека разговорите ќе бидат строго ограничени на нуклеарниот програм и укинувањето на санкциите што Техеран го смета за свој главен услов.
Трамп: Арапските земји веќе не се плашат од Иран
Трамп изјави дека американските и израелските удари минатата година суштински ја смениле рамнотежата на силите во регионот.
„Да не го елиминиравме нуклеарниот програм, на Блискиот Исток немаше да има мир. Арапските земји многу се плашеа од Иран. Сега веќе не се“, рече Трамп.
Тој додаде дека американските разузнавачки служби имаат информации оти Иран се обидува да го обнови нуклеарниот програм на други локации, но предупреди дека секој таков обид ќе има „тешки последици“.
Опасни инциденти на море
Растечката напнатост веќе резултираше со сериозни инциденти. Американската војска соопшти дека пред два дена соборила ирански дрон во Арапското Море, кој се приближил „агресивно“ до носач на авиони.
Неколку часа подоцна, чамци на Иранската револуционерна гарда се приближиле до танкер под американско знаме во Хормушкиот теснец и се заканиле дека ќе го запленат, соопшти американската Централна команда.
Регион на раб на конфликт
Додека соседните земји се обидуваат да посредуваат и да спречат отворен судир, аналитичарите предупредуваат дека евентуална војна меѓу САД и Иран би можела брзо да го дестабилизира целиот Блиски Исток.
Во меѓувреме, протестите во Иран, ограничениот пристап до интернет и сè поострата реторика од двете страни укажуваат дека просторот за дипломатско решение се стеснува со секој изминат ден.
