Ескалацијата на директниот воен конфликт меѓу Иран и Израел, која се случи вчера, доведе до невидени загуби во самиот врв на теократската република. Преку серија прецизни воздушни напади и заеднички операции на израелските и американските сили, Иран во краток период остана без своите најискусни воени стратези, команданти на елитни единици и клучни политички советници.
Од искусни ветерани од Иранско-ирачкиот војна до моќни сиви еминенции од сенка, смртта на овие официјални лица означи крај на една ера на иранската безбедносна политика. Подолу ги претставуваме профилите на најзначајните лидери чија загуба ја потресе основата на моќта во Техеран.
Сејед Абдолрахим Мусави
Иранската државна телевизија утринава потврди вест која го потресе воениот и политичкиот врв на земјата: генерал-мајор Сејед Абдолрахим Мусави, началник на Генералштабот на иранските вооружени сили, е убиен во последниот бран напади. Веста за неговата смрт доаѓа само еден ден по серијата експлозии и целни удари што се случија на 28 февруари и 1 март, продлабочувајќи ја кризата во регионот.
Мусави беше ветеран од Иранско-ирачкиот војна и носител на орденот „Фатх“ за придонес во одбранбената моќ на земјата. Познат по својата непоколеблива и остра реторика кон Западот и Израел, често ги одбиваше заканите како „празни приказни“.
Азиз Насирзаде
Азиз Насирзаде беше истакнат ирански воен лидер и министер за одбрана во владата на Масуд Пезешкијан (2024–2026). Кариерата ја гради како пилот на ловци Ф-14 во Военото воздухопловство, а пред министерската функција служеше како командант на воздухопловството и заменик на началникот на Генералштабот.
Насирзаде беше клучна фигура во планирањето на националната безбедност, особено во заштитата на нуклеарната и воената инфраструктура. Познат по острата реторика, често предупредуваше дека сите американски бази се на домет на иранските ракети и јавно повикуваше на уништување на Израел.
Според официјалните податоци на Израелските одбранбени сили (IDF), тој беше убиен на 28 февруари 2026 година во заеднички американско-израелски воздушни удари.
Мохамед Пакпур
Мохамед Пакпур беше ирански воен офицер кој служеше како командант на Исламската револуционерна гарда (IRGC) од 2025 до 2026 година. Претходно беше на чело на копнените сили на IRGC.
Пакпур се приклучи на IRGC веднаш по Иранската револуција во 1979 година и учествуваше во Курдското востание и во Иранско-ирачкиот војна. Неговите одговорности вклучуваа командување на дивизии, борба против тероризмот и надзор на специјални воени вежби.
Тој веруваше дека новите тактики, како употребата на дронови, ја одржуваат IRGC во состојба на готовност и демонстрираат дисциплина и способност на силите. Командосите на специјалните единици Саберин, под негова директна команда, беа одговорни за неутрализирање на терористи од ИСИС во нападите во Техеран во 2017 година.
IDF објави дека Пакпур е убиен во израелско-американските удари на 28 февруари 2026 година.
Али Шамхани
Али Шамхани беше една од најмоќните и најконтроверзните фигури во иранскиот воен и политички врв. Како еден од ретките етнички Арапи на високи позиции, служеше како врска помеѓу војската, разузнавачките служби и дипломатијата.
Тој командуваше со Морнарицата на IRGC и редовната иранска морнарица, а потоа ја водеше министерството за одбрана. Неговата моќ достигна врв за време на десетгодишниот мандат како секретар на Врховниот совет за национална безбедност, каде беше клучен стратег за регионални прашања и нуклеарниот програм.
Негова кариера беше обележана со контроверзии – создавање на семејна бизнис империја која профитираше од избегнување санкции и критики за раскошниот начин на живот спротивно на строгите верски правила.
По чудесното преживување на тежок израелски напад во јуни 2025 година, Шамхани продолжи да делува од сенка до крајот на февруари 2026, кога загина во новиот удар во Техеран.
