И покрај војната со САД и Израел, Иран продолжува да испраќа значителни количини сурова нафта кон Кина преку Ормускиот теснец, иако конфликтот сериозно ги наруши глобалните транспортни и енергетски рути.
Од почетокот на војната на 28 февруари, Иран извезол најмалку 11,7 милиони барели сурова нафта, а сите пратки биле наменети за кинескиот пазар, изјави за CNBC Самир Мадани, коосновач на компанијата TankerTrackers.com, која го следи движењето на нафтените танкери.
Помал извоз отколку пред војната
Иако испораките продолжуваат, нивото на извоз е значително пониско отколку пред конфликтот.
Во моментов Иран извезува околу 1,22 милиони барели нафта дневно, додека во февруари извозот достигнал 2,16 милиони барели дневно, што било највисоко ниво од јули 2018 година, покажуваат податоците на аналитичката компанија Kpler.
Во тој период речиси целокупниот извоз бил насочен кон Кина, која ги зголемувала своите залихи во очекување на можни нарушувања на глобалното снабдување со енергенси.
Кина ги зголемува нафтените резерви
Според податоците на кинеската царина, увозот на сурова нафта во Кина во првите два месеци од годинава пораснал за 15,8 проценти во споредба со истиот период лани.
Кина со години гради огромни резерви на нафта, кои во јануари биле проценети на околу 1,2 милијарди барели. Според анализите на Atlantic Council, тие резерви би можеле да ја покријат домашната побарувачка за три до четири месеци.
Во неделата што завршила на 16 февруари, товарењето на иранска нафта достигнало рекордни 3,78 милиони барели дневно, што е повеќе од двојно во однос на претходниот неделен просек од околу 1,48 милиони барели дневно.
Алтернативни рути за извоз
Главната извозна точка на Иран традиционално е нафтениот терминал на островот Харг, од каде пред конфликтот минувале околу 90 проценти од иранскиот извоз на нафта пред танкерите да влезат во Ормускиот теснец.
Во последно време Техеран повторно почнал да користи и терминалот Јаск во Оманскиот Залив, кој се наоѓа јужно од Ормускиот теснец и овозможува делумно заобиколување на овој критичен поморски премин.
Сепак, товарењето на големите нафтени танкери на оваа локација може да трае и до десет дена, што го прави значително побавно од терминалот на Харг, каде товарењето обично трае еден до два дена.
Танкерите исчезнуваат од радар
Многу бродови што пловат во регионот го исклучуваат системот за автоматско следење, поради што нивното движење е тешко да се потврди.
Ова се случува откако Техеран се закани со напади врз секое пловило што ќе се обиде да мине низ Ормускиот теснец, кој е клучен за транспорт на околу една петтина од светската нафта и гас.
Според податоците на компанијата Kpler, од почетокот на војната низ теснецот поминале околу 12 милиони барели сурова нафта.
„Со оглед на тоа што Кина со години е главниот купувач на иранска нафта, значителен дел од тие количини најверојатно завршуваат токму таму“, вели аналитичарката за нафта Нхвеј Кин Со.
Ризици во клучниот морски премин
Ормускиот теснец, тесен морски пролаз меѓу Персискиот и Оманскиот Залив, од почетокот на војната бележи речиси целосно намалување на бродскиот сообраќај, бидејќи многу танкери го избегнуваат регионот.
Помалку од две недели по почетокот на конфликтот, најмалку десет бродови биле нападнати во или во близина на теснецот, при што загинале најмалку седум морнари, според податоците на Меѓународната поморска организација.
Експертите сметаат дека зголемената активност во терминалот Јаск покажува дека Иран се обидува да пронајде алтернативни рути за извоз на нафта, иако останува неизвесно колку оваа опција може долгорочно да биде одржлива.
