Европската вселенска агенција (ESA) обезбеди рекорден буџет од 22,1 милијарди евра за програмите во наредните три години, со што Европа ја засилува амбицијата да стане технолошки и стратешки независна во вселената. Одлуката беше потврдена на министерскиот состанок во Бремен, каде 23-те земји членки издвојија речиси целосно буџет колку што агенцијата побара.
Генералниот директор Јозеф Ашбахер изјави дека вакво ниво на финансиска поддршка „никогаш досега не било постигнато“, оценувајќи дека тоа е јасен сигнал за доверба во агенцијата и во европската визија за вселенски развој. Најголем донатор е Германија со повеќе од пет милијарди евра, а веднаш зад неа е Франција со 3,7 милијарди.
Клучна тема на состанокот беше програмата European Resilience from Space вредна 1,35 милијарди евра, насочена кон зајакнување на европската безбедност преку сателитска навигација, опсервација на Земјата и телекомуникации со двојна намена – цивилна и одбранбена. Ашбахер истакна дека Европа мора да ги консолидира сопствените капацитети во момент во кој САД и Кина забрзано градат огромни констелации на сателити.
По прекинот на соработката со Русија поради инвазијата врз Украина, Европа остана без пристап до руските ракети и значително го забави темпото на своите мисии. Новата ракета Ariane 6, иако успешно лансирана, не е повторно употреблива, за разлика од американскиот Falcon 9. Затоа ESA отвора нов простор за приватни компании: European Launcher Challenge доби повеќе од 900 милиони евра, двојно над првичниот план, за развој на првите европски ракети со повеќекратна употреба.
Паралелно со тоа, ESA ги потврди научните проекти што треба да ја дефинираат следната декада: од првиот вселенски ласерски опсерваториум за гравитациски бранови, до мисиите на Јапонија и Европа за проучување на астероидот Апофис. Се разгледуваат и нови мисии, меѓу кои и истражување на Енцелад – месечина на Сатурн под чија ледена кора може да лежи подземен океан.
И покрај резовите во НАСА под администрацијата на Доналд Трамп, американската вселенска агенција останува партнер во европската мисија Rosalind Franklin, чиј лет кон Марс е предвиден за 2028 година.
Ашбахер официјално потврди дека првиот европски астронаут во рамки на NASA Artemis ќе биде од Германија, а следните мисии ќе вклучуваат претставници од Франција и Италија. Првиот лет со европска екипаж, но без слетување на Месечината, е закажан за првата половина од следната година.
Меѓу фаворитите е францускиот астронаут Томас Песке, кој оцени дека ова е „позитивен сигнал“ дека Европа станува активен учесник во новата лунарна ера.
