Европските функционери и дипломати започнаа неофицијални разговори за можен одговор на заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека би можел да ја искористи американската војска за преземање на Гренланд, пишува Politico. Иако директен воен судир меѓу САД и европска држава се смета за малку веројатен, европските сојузници на Данска разгледуваат алтернативни начини за притисок доколку Вашингтон одбие компромис.
Како една од најсериозните опции се споменува ограничување или преиспитување на пристапот на САД до европските воени бази, кои се клучни за американските операции во Африка и на Блискиот Исток. Европски дипломати приватно се прашуваат зошто САД би продолжиле да добиваат воена и разузнавачка поддршка доколку се обидат да преземат суверена територија на членка на НАТО, како Данска.
Разговорите се исклучително чувствителни и се водат надвор од официјалните состаноци на ЕУ и НАТО. Францускиот претседател Емануел Макрон предупреди дека евентуално загрозување на суверенитетот на европска држава би имало „последици без преседан“ и порача дека Франција внимателно ја следи ситуацијата и ќе покаже солидарност со Данска.
Во меѓувреме, данските и гренландските власти водат разговори со администрацијата на Трамп во Вашингтон, но засега нема знаци за договор. Данскиот министер за надворешни работи призна дека постои „фундаментално несогласување“, бидејќи Трамп јасно ја изразил желбата САД да го преземат Гренланд.
Европските дипломати наведуваат дека како дополнителна полуга се разгледуваат и економски мерки, вклучувајќи намалување на купувањето американско оружје и преиспитување на безбедносната соработка. Дел од нив отворено тврдат дека НАТО веќе е сериозно ослабен.
Сепак, многумина предупредуваат дека ваквите потези носат голем ризик и би можеле да доведат до целосен распад на трансатлантските односи. Европските земји стравуваат дека без поддршката на САД ќе биде невозможно да се обезбедат силни безбедносни гаранции за Украина и да се одврати Русија од понатамошна агресија.
„Трансатлантските односи се менуваат и нема враќање на старото“, заклучува еден европски функционер.
