Европската Унија и Кина постигнаа договор за рамка со која постојните високи царини за кинеските електрични возила би се замениле со систем на минимални увозни цени. Договорот претставува значаен чекор кон смирување на трговскиот спор што ги оптоварува односите меѓу двете економски сили повеќе од една година.
Европската комисија на 12 јануари објави насоки според кои кинеските производители можат да поднесат таканаречени „ценовни обврски“. Доколку тие бидат прифатени, компаниите ќе можат да ги избегнат компензациските царини, кои од октомври 2024 година изнесуваат и до 35,3 проценти, и наместо тоа ќе се обврзат да продаваат по цени еднакви или повисоки од утврдените минимални прагови.
Според објавените правила, секој производител мора да достави поединечни понуди за секој модел и конфигурација што ги извезува во Европската Унија. Минималните цени може да се пресметуваат на два начина: врз основа на извозните цени од периодот на истрагата зголемени за износот на царината, или врз основа на продажните цени на споредливи електрични возила произведени во Европската Унија, со вклучени трошоци и разумна добивка.
Министерството за трговија на Кина го поздрави развојот на настаните како „важен пробив“, нагласувајќи дека двете страни покажале подготвеност споровите да се решаваат преку дијалог во рамките на правилата на Светската трговска организација. Кинеската стопанска комора во Европската Унија го опиша договорот како „меко разрешување“ на спорот околу електричните возила.
Од Европската комисија, пак, потенцираат дека секоја понуда ќе се разгледува одделно и објективно. Како пример беше посочен предлогот на „Фолксваген“ од декември, со кој компанијата побара замена на царините за моделот Cupra Tavascan произведен во Кина со минимални цени и увозни квоти.
И покрај постојните царини, кинеските производители продолжија да го зголемуваат својот удел на европскиот пазар. Во ноември 2025 година тие достигнаа рекордни 12,8 проценти од пазарот на електрични возила во Европа, додека автомобилите произведени во Кина сочинуваа 6 проценти од вкупната продажба во Европската Унија во првата половина на 2025 година.
Според анализи на германските медиуми, новиот систем нема нужно да донесе пониски цени за потрошувачите, бидејќи разликата меѓу почетната и минималната цена ќе останува кај производителите, наместо да се уплаќа како царина во буџетот на Европската Унија.
Во меѓувреме, дел од кинеските компании се подготвуваат да го заобиколат целиот режим. Компанијата BYD најави дека во вториот квартал од 2026 година ќе започне производство во новата фабрика во унгарскиот град Сегед, со што ќе ги избегне и царините и минималните ценовни обврски.
Трговскиот спор претходно доведе и до одмазднички мерки од страна на Пекинг, вклучително и царини за европска ракија, млечни производи и свинско месо. Новата рамка следува по 15 месеци преговори, кои добија интензитет во април 2025 година, кога европскиот комесар за трговија Марош Шефчович и кинескиот министер Ванг Вентао се согласија да ги разгледаат минималните цени како алтернатива на царините.
Од Европската комисија сепак предупредуваат на воздржаност, нагласувајќи дека во овој момент станува збор само за насоки, а не за конечен договор.
