Денес е 1 април – денот кој ширум светот се одбележува како Ден на шегата. Традиционално, луѓето на овој ден споделуваат лажни вести, прават безопасни трикови и се обидуваат да се насмеат едни со други. Но, иако некогаш бил симбол на хумор и креативност, се чини дека оваа повеќевековна традиција постепено губи на значење.
Сè повеќе луѓе, како и големи светски медиуми, забележуваат дека првоаприлските шеги се помалку популарни, особено на интернет и социјалните мрежи, каде што лажните информации и онака се секојдневие. Во таква средина, границата меѓу шега и дезинформација станува сè понејасна.
Како започнала традицијата?
Точното потекло на Ден на шегата не е целосно разјаснето, но најчесто се поврзува со промените во календарот во 16 век.
До тогаш, во многу европски градови Новата година се славела на 25 март, а прославите траеле до 1 април. Но, во 1564 година, францускиот крал Карло IX со указ го поместил почетокот на годината на 1 јануари.
Многумина не ја прифатиле оваа промена или едноставно не биле информирани, па продолжиле да ја слават Новата година во април. Токму тие станале мета на шеги – луѓето им лепеле хартиени риби на грбот и им довикувале „априлска риба“, симбол на лековерност.
Историски траги и рани спомени
Некои историчари го поврзуваат празникот и со делото Кентербериски приказни од Џефри Чосер, каде што се спомнува датум што може да се толкува како 1 април.
Во Велика Британија, првата позната референца за овој ден датира од 1686 година, кога писателот Џон Обри го нарекол „празник на будалите“.
Најпознатите првоаприлски шеги
Медиумите одиграле голема улога во популаризацијата на овој ден, а некои шеги влегле во историјата поради нивната убедливост.
Една од најпознатите е „дрвото на шпагети“ од 1957 година, кога BBC емитувал прилог за семејство од Швајцарија кое „бере шпагети од дрво“. Илјадници гледачи поверувале и се јавувале да прашаат како да одгледуваат вакво „дрво“.
Во 1980 година, истиот медиум објавил дека часовникот Биг Бен ќе стане дигитален, што предизвикало големи реакции.
Уште во 1698 година, жителите на Лондон биле измамени да дојдат во Тауерот за наводно „капење на лавови“.
Традиција пред исчезнување?
Иако денес сè уште има луѓе кои го слават 1 април со насмевка, јасно е дека духот на овој ден се менува. Во време на брзи информации и чести дезинформации, класичната шега сè потешко го наоѓа своето место.
Сепак, можеби токму затоа вреди да се потсетиме, понекогаш, една добра шега е токму она што ни треба.
