Зошто Америка не може да го заземе Ормускиот теснец?

Ормускиот теснец, клучен за глобалниот проток на нафта, претставува стратегиска предност за Иран. Сложената географија, ириските мини, ракети и брзи бродови го прават секој американски обид за воена интервенција ризичен и потенцијално неуспешен.

Иран го претвори Ормускиот теснец, еден од најчувствителните точки во светската трговија, во своја најголема стратегиска предност во конфликтот со САД и Израел. Иранската револуционерна гарда уште на 2 март прогласи дека го затворила теснецот, иако формална блокада никогаш не беше објавена. Сепак, протокот на нафта значително се успори, а цените на светските пазари скокнаа за повеќе од 40 проценти за само две недели.

Ормускиот теснец се наоѓа меѓу Оман и Иран и ги поврзува Персискиот залив со Оманијскиот залив и Арапското Море. Околу 20 проценти од светската потрошувачка на нафта поминува преку овој теснец, што го прави критичен за глобалната економија.

Иран го користи теснецот како геополитичко оружје. Дозволува извоз на нафта кон своите сојузници, како Кина, додека другите земји се ограничени. Ова ја покажува контролата што Техеран ја има врз овој стратегиски канал.

Американската војска подцени колку Иран е подготвен да ја дестабилизира пловната рута. Како опција, САД може да обезбедуваат воена придружба на танкерите, но сегашната американска морнарица е значително помала од онаа во 1980-тите, а Иран располага со ново оружје како дронови и ракети. Процените велат дека таква придружба би овозможила само околу 10 проценти од нормалниот проток.

Близината на иранскиот брег претставува дополнителен ризик. На некои делови бродовите пловат само пет до шест километри од иранската обала, што остава многу кратко време за реакција против ракети или дронови. Иран има и голем број морски мини кои можат да се постават веднаш под површината или да се активираат до 50 метри длабочина, создавајќи физичка и психолошка закана за екипажите.

Друг потенцијален потег е заземање на иранскиот нафтен терминал на островот Харг, но тоа би барало копнени сили и би можело да предизвика одмазднички напади врз нафтни инфраструктури низ заливските земји, особено во Саудиска Арабија.

Воените експерти нагласуваат дека географијата на теснецот го прави секој напад многу ризичен. Теснецот е тесен и близу до иранската територија, со утврдени обалски батареи и острови под контрола на Иран. Дури и ако овие позиции се заземат, главната закана од копнените сили останува.

Ширината на теснецот е околу 40 километри, но само половина е навистина пловна. Поради ова, американските бродови би биле изложени на ирански напади од копно, а воена придружба на танкери не би била одржлива на долг рок.

Аналитичарите предупредуваат дека обид за воена интервенција или десант би бил исклучително ризичен и би предизвикал големи загуби. Иранската копнена војска е мотивирана и подготвена, а стратегијата со брзи бродови, дронови и обалски ракети е доволно силна за да ја неутрализира американската технолошка предност.

Суштината е дека Ормускиот теснец е природна стратегиска тврдина, а секој обид да се заземе со сила ќе биде многу сложен и опасен за сите учесници.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни