Зеjна Муркиќ, активистка за правата на Ромите и жените, е еден од фаворитите за претстојното српско полуфинале за Евровизија 2026 во Виена. Нејзината песна „Југославија” предизвика бран реакции уште пред да биде официјално номинирана, претворајќи се во најгледан кандидатски видеоклип на YouTube меѓу сите земји-учеснички.
Кога насловот станува провокација
Германскиот „Франкфуртер Рундшау” ја забележа тензијата: профилот „Евровизија Косово” на мрежата X ја обвини Србија дека „не може да ја одвои политиката од Евровизија”, тврдејќи дека песната ја величи Југославија и дека Европската радиодифузна унија нема да го дозволи тоа доколку Белград ја избере Зеjна за финалето.
Сепак, Косово не е членка на Европската радиодифузна унија, а не е јасно кој стои зад споменатиот профил. Реакцијата, иако без институционална тежина, привлече значително внимание во Србија и другите поранешни југословенски републики.
„Тоа е метафора, не политика”
Зеjна, 39-годишна пејачка, одговора директно: „Југославија е метафора, а Југославија е сон. Мојата песна е за љубовта, луѓето, единството и надежта.” Според неа, текстот ги слави моралот, интегритетот, семејството и татковината, вредности за кои вели дека парите не можат да ги уништат.
Во Србија таа е позната и по своето граѓанско ангажирање, а се вели дека ги поддржува студентските протести кои моментално ја потресуваат земјата.
Евровизија повторно во политички води
Натпреварот со седиште во Виена оваа година веќе доживеа критики во врска со учеството на Израел. Германскиот весник сега го поставува прашањето дали „Југославија” ќе го означи почетокот на нова „балканска расправија” на сцената замислена за спектакл и забава.
Песната формално може да биде разгледана од Европската радиодифузна унија дури откако ќе биде официјално избрана за натпреварот. До тогаш, контроверзноста веќе си ја заврши работата: таа е нај-гледаниот кандидат на YouTube.
Српското полуфинале допрва претстои, а одлуката за конечниот кандидат за Виена ќе ја донесе РТС. Ако Зеjна биде избрана, Европската радиодифузна унија ќе треба да го испита текстот. Досегашната практика покажува дека ЕБУ ретко забранува песни поради историски референци, но секогаш под притисок на јавното мнение.
