Чипсот, газираните пијалаци и слатките кекси одамна се дел од секојдневието, но сè повеќе здравствени експерти предупредуваат дека ваквата храна може да предизвика зависност слична на онаа од никотин или алкохол. Истражувањата покажуваат дека ултрапреработените производи не влијаат само на телото, туку и на мозокот, поттикнувајќи постојана желба за уште.
Темата станува особено актуелна поради растечкиот број луѓе кои тешко се откажуваат од вакви навики, и покрај свесноста за нивното штетно влијание.
Ултрапреработената храна е дизајнирана да биде максимално привлечна. Комбинацијата од шеќери, масти, сол и адитиви директно го стимулира центарот за награда во мозокот, предизвикувајќи чувство на краткотрајно задоволство. Со тек на време, мозокот бара сè поголеми количини за да го добие истото чувство, што создава циклус на прекумерна консумација.
Според експертите, луѓето кои редовно консумираат ваква храна често покажуваат симптоми карактеристични за зависност, како губење контрола, чувство на вина по јадењето и тешкотии при обидите да се намали внесот. Кај некои се јавуваат и симптоми на раздразливост и замор кога ќе се обидат да направат пауза од ваквите производи.
Долготрајната консумација на ултрапреработена храна се поврзува со дебелина, дијабет тип 2, срцево-садови заболувања, но и со проблеми со менталното здравје. Иако овие производи се лесно достапни и релативно евтини, нивната „скриена цена“ може да биде висока.
Нутриционистите советуваат постепено намалување, а не нагло исфрлање на ваквата храна. Зголемувањето на внесот на свежа и минимално преработена храна, редовните оброци и свесното јадење можат да помогнат во враќањето на контролата. Клучно е и препознавањето дека желбата не е секогаш глад, туку навика или емоционален одговор.
Во општество каде ултрапреработената храна е насекаде присутна, прашањето за нејзиното влијание станува и јавно-здравствен проблем. Сè повеќе експерти повикуваат на поголема едукација, јасно означување на производите и системски мерки што ќе им помогнат на луѓето да прават поздрав избор.
