Заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека „цела цивилизација може да исчезне“ во потенцијални напади врз Иран предизвикаа силни реакции во САД и меѓународната јавност, отворајќи сериозни прашања за можна повреда на меѓународното право и потенцијални воени злосторства.
Според експерти за воено право, најавите за напади врз мостови, електрани и енергетска инфраструктура – кои имаат директно влијание врз цивилното население – би можеле да се сметаат за незаконски според правилата на војување.
Брајан Финјукејн од Меѓународната кризна група оцени дека ваквите изјави „може разумно да се толкуваат како закана за геноцид“. Слични предупредувања дојдоа и од претставници на Обединетите нации, кои нагласуваат дека нападите врз цивилна инфраструктура се строго забранети доколку предизвикуваат прекумерна штета врз населението.
Професорката Рејчел ВанЛандингем предупреди дека уништувањето на електроенергетскиот систем може да остави болници и водоснабдителни капацитети без струја, што би довело до сериозни последици по животот на цивилите.
ПОЛИТИЧКИ ПРИТИСОК ВО САД
Паралелно со правните дилеми, во САД се засилуваат повиците за активирање на 25-тиот амандман од Уставот на Соединетите Американски Држави, кој овозможува смена на претседател ако не е способен да ја извршува функцијата.
Водечки демократи, меѓу кои Хаким Џефрис и Чак Шумер, го обвинија Трамп за опасна реторика и побараа итна реакција од Конгресот. Критики пристигнуваат и од дел од конзервативните кругови и поранешни сојузници. Поранешниот директор за комуникации во Белата куќа, Ентони Скарамучи, повика на негова смена, предупредувајќи на ризик од сериозна ескалација на конфликтот.
Сепак, и покрај зголемениот политички притисок, аналитичарите оценуваат дека активирањето на 25-тиот амандман засега е малку веројатно, бидејќи бара поддршка од потпретседателот и мнозинството членови на владата.
ПОСЛЕДИЦИ И РИЗИЦИ
Експертите предупредуваат дека ваквата реторика може дополнително да ја влоши ситуацијата на Блискиот Исток и да предизвика ескалација на конфликтот, зголемување на антиамериканското расположение, засилување на пропагандата во Иран и продолжување и продлабочување на кризата.
Дури и во случаи кога нападите би можеле да се оправдаат од воена перспектива, нивното влијание врз цивилното население може да биде катастрофално и долгорочно дестабилизирачко.
