Наглиот раст на цените на нафтата и гасот поради војната со Иран може сериозно да го загрози кревкиот опоравок на светската економија, предупредуваат економисти и банкарски аналитичар.
Според нив, инфлаторниот шок предизвикан од американските и израелските напади врз Иран може да ги зголеми цените на производите ширум светот и да ги натера економистите да ги ревидираат прогнозите за економски раст оваа година.
Директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, изјави дека зголемување на цените на енергијата од 10 проценти во период од една година би ја зголемило глобалната инфлација за околу 0,4 процентни поени и би го намалило светскиот економски раст за 0,1 до 0,2 проценти.
„Светската економија покажа извонредна отпорност. И покрај бројните шокови, растот останува околу 3,3 проценти“, рече Георгиева.
Зголемена загриженост на пазарите
Некои економисти предупредуваат дека растот на цените на енергијата можеби нема да биде најголемиот проблем ако конфликтот доведе до поширока нестабилност на финансиските пазари.
Аналитичарите веќе се загрижени поради иранските ракетни и дрон напади врз цели во Кувајт, Дубаи, Саудиска Арабија и неодамна Азербејџан, што може дополнително да ги промени глобалните геополитички сојузи.
Поранешниот главен економист на Goldman Sachs Asset Management, Џим О’Нил, предупреди дека ваквата ситуација може да ги натера земјите од Персискиот Залив да ја намалат довербата во САД и да се свртат кон други глобални сили како Кина, Индија и Бразил.
Клучната улога на Ормускиот теснец
Околу 20 проценти од глобалната нафта се транспортираат низ Ормускиот теснец. Според анализите на Bloomberg Economics, намалување на глобалната понуда на нафта за само еден процент може да ги зголеми цените за околу четири проценти.
Тоа значи дека евентуално затворање на теснецот на неколку месеци би можело да ја зголеми цената на нафтата за околу 80 проценти во однос на нивото пред почетокот на конфликтот.
Последици за Европа и САД
Во Обединетото Кралство цената на дизелот од почетокот на конфликтот порасна за околу пет пени по литар, додека бензинот поскапе за три пени. Ова дополнително ги оптоварува домаќинствата кои веќе се соочуваат со високи трошоци за живот.
Во САД цените на горивото исто така растат. Од почетокот на кризата просечната цена на бензинот се зголеми за околу 15 центи по галон.
Иако прогнозите за економски раст во САД засега остануваат околу 2,2 проценти, економистите предупредуваат дека долготрајниот конфликт би можел да доведе до нови нарушувања во глобалните синџири на снабдување и дополнително зголемување на инфлацијата.
Претставници на Европската централна банка исто така предупредија дека продолжен конфликт на Блискиот Исток може да доведе до повисока инфлација и побавен економски раст во еврозоната.
