Војната го тресе пазарот на труд: Американската економија на раб меѓу стабилност и отпуштања

Растот на цените и глобалната неизвесност од конфликтот со Иран го притискаат пазарот на труд во САД, со ризик од отпуштања и послаб економски раст.

Американската економија влегува во чувствителна фаза додека конфликтот поврзан со Иран продолжува да создава глобални потреси, директно влијаејќи врз пазарот на труд и економската стабилност во САД. Иако по слабата мината година почнаа да се појавуваат знаци на закрепнување, новата геополитичка криза сериозно го загрозува тој кревок напредок.

Клучен фактор е ситуацијата околу Ормуски теснец, каде што нарушувањата во транспортот на нафта предизвикаа нагло зголемување на цените на енергенсите. Ова веднаш се одрази врз американската економија преку повисоки трошоци за гориво, нарушени синџири на снабдување и растечка инфлација, што создава дополнителен притисок врз компаниите и домаќинствата.

Иако засега нема драматичен пад на вработеноста, економистите предупредуваат дека пазарот на труд влегува во фаза на стагнација. Компаниите го одложуваат вработувањето поради неизвесноста, но сè уште не се одлучуваат за масовни отпуштања. Ова создава специфична ситуација во која економијата формално останува стабилна, но без вистински раст.

Проекциите покажуваат дека бројот на нови работни места би можел да остане минимален во првата половина од годината, со постепено зголемување на невработеноста. Иако стапката моментално е релативно ниска, постои ризик од нејзино зголемување доколку кризата се продлабочи. Аналитичарите предупредуваат дека веројатноста за рецесија веќе се проценува на околу 40 проценти.

Дополнителен удар доаѓа од растот на цените на горивата, кои директно ги погодуваат американските потрошувачи. Просечната цена на бензинот значително се зголеми, што ги намалува расположливите приходи на домаќинствата. Се проценува дека повисоките трошоци за енергија би можеле да ги чинат семејствата повеќе од илјада долари годишно, што неминовно влијае врз потрошувачката – клучниот двигател на економијата.

Токму потрошувачката е најголемата непознаница во наредниот период. Иако засега граѓаните продолжуваат да трошат, делумно и поради претходно заштедени средства и повисоки поврати на даноци, економистите предупредуваат дека ова не може да трае бесконечно. Ако притисокот од цените продолжи, можно е значително намалување на куповната моќ, што би довело до пад на побарувачката и, како последица, до отпуштања.

Инфлацијата исто така повторно станува централна тема. Проекциите укажуваат дека може да се искачи значително над претходните очекувања, што дополнително ќе ја комплицира монетарната политика и ќе го ограничи просторот за намалување на каматните стапки.

И покрај тоа што американската економија покажа издржливост во изминатите години, комбинацијата од геополитичка нестабилност, раст на цените и слаб пазар на труд создава сериозен ризик. Засега ситуацијата може да се опише како „стабилна, но стагнирачка“, но доколку неизвесноста продолжи, пукнатините во економијата би можеле да станат далеку поочигледни веќе во наредните месеци.

Во таков контекст, исходот за пазарот на труд во САД ќе зависи пред сè од развојот на конфликтот и неговото влијание врз глобалната економија. Ако кризата се продлабочи, сегашната стагнација лесно може да се претвори во сериозен економски пад со реални последици за милиони работници.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни