Војната, која започна со воздушни напади во кои беше елиминиран врвот на иранското раководство, ги стави националистичките партии низ Европа во незгодна позиција, известува Index.hr.
Политичките сили кои вообичаено се проамерикански, произраелски и анти-исламски сега се соочуваат со дилема: дали да го поддржат конфликтот што може да донесе сериозни економски и политички последици за европските граѓани, како раст на цените на енергенсите.
Во првите денови од војната, најгласна беше тишината на унгарската владејачка партија Фидес. Премиерот Виктор Орбан, кој претходно го пофалуваше Трамп како „мировник“ поради неговата улога во конфликтот во Газа, не зазеде јасен став за нападите врз Иран. Подоцна во интервју за унгарската телевизија ATV изјави дека бомбардирањето на Иран не претставува нова војна, туку „конечно затворање на претходното нерешено жариште“.
Слична дилема се појави и кај италијанската Лига. Нејзиниот лидер Матео Салвини во минатото повикуваше Трамп да ја добие Нобеловата награда за мир и ја промовираше политиката на немешање во меѓународните конфликти. Сега, партијата се обидува да одржи дипломатски тон. „Секогаш му даваме предност на дипломатскиот пат“, изјави за Euronews шефот на делегацијата на Лига во Европскиот парламент, Паоло Боркија, признавајќи дека темата е особено чувствителна поради дебатата во Италија за користење на американските бази во земјата за нападите врз Иран.
Некои партии, пак, се обидуваат да предупредат на ризиците од конфликтот без директно да го критикуваат Трамп. Лидерите на германската Алтернатива за Германија (AfD), Алис Вајдел и Тино Хрупала, порачаа дека нова дестабилизација на Блискиот Исток не е во интерес на Германија. Пратеникот на AfD Томаш Фрелих предупреди дека колапс на Иран би можел да предизвика големи миграциски бранови и сериозни енергетски шокови за Европа.
Прашањата за енергијата и миграциите се високо на агендата и на белгиската крајнодесничарска партија Фламански интерес, која во парламентот предупреди на можни синџирни реакции слични на оние по интервенциите во Либија и Сирија.
Слични резерви постојат и во чешката владејачка партија ANO. Според партиски извори, дел од раководството не сака да го критикува Трамп, но истовремено не е подготвено слепо да ги следи САД и Израел во конфликт што би можел да доведе до раст на цените на енергенсите – чувствителна тема за чешката јавност.
Најостри критики доаѓаат од Франција. Лидерите на Националното собирање, Марин Ле Пен и Жордан Бардела, сметаат дека американската интервенција е спроведена надвор од рамките на меѓународното право. Според нив, промената на власта во Иран мора да дојде од самиот ирански народ, а не преку надворешни воени интервенции.
Во исто време, неколку националистички партии (меѓу кои шпанскиот Vox, холандската Партија за слобода и британската Reform UK на Најџел Фараж) поотворено застанаа на страната на Трамп.
Поделбите се чувствуваат и во Европскиот парламент. И групата „Патриоти за Европа“ и „Европа на суверени нации“ формално им оставаат слобода на националните делегации сами да одлучат како ќе се позиционираат. Сепак, според извори од парламентот, темата предизвикала сериозни дебати зад затворени врати.
Нападот врз Иран може да означи нова пресвртница во односите меѓу движењето на Трамп и неговите европски сојузници. По американскиот напад врз Венецуела и претходните закани за преземање на Гренланд, дел од европските националисти стануваат сè порезервирани кон американскиот претседател.
Некои европски пратеници дури предупредуваат дека Трамп почнува да станува политички товар и за сопствените поддржувачи во Европа. Затоа дел од крајнодесничарските партии настојуваат да избегнат јавни расправи за војната и за односите со Вашингтон.
Општата дебата за последиците од конфликтот се очекува следната недела во Европскиот парламент во Стразбур, каде што повторно ќе се отвори прашањето за европската позиција во новата блискоисточна криза.
