Владата испрати делегација од шест членови во Париз, со цел да ја убеди УНЕСКО дека Македонија сериозно ќе се грижи за заштитата на Охридскиот регион, кој е на работ да биде ставен на Листата на светско наследство „во опасност“.
Во делегацијата беа вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски, министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, министерот за култура и туризам Зоран Љутков, министерот за животна средина и просторно планирање Муамет Хоџа, како и градоначалниците на Охрид и Струга, Кирил Пецаков и Менди Ќира.
На средбите во УНЕСКО беше потврдена определбата на државата да ги спроведува преземените обврски и да соработува со Албанија за долгорочна заштита на регионот.
Сепак, проблемот останува на теренот. Во јул 2025, Комитетот за светско наследство утврди дека урбанизацијата, слабостите во просторно планирање, еутрофикацијата на езерото, големите инфраструктурни проекти и други тековни влијанија сериозно го влошуваат статусот на регионот. УНЕСКО бара конкретни корективни мерки, со рокови и временска рамка, вклучително суспензија на измените на урбанистички планови, изработка на генерални планови за Охрид и Струга, проценка и елиминација на дивоградби, како и прекин на активности во чувствителните подрачја.
Дивоградбите се најголем тест за кредибилитетот на ветувањата. Според Државниот завод за ревизија, во Охрид има 4.847 дивоградби, а и покрај 456 правосилни управни акти издадени од 2019 до 2024, ниту еден не е урнат. По ревизорскиот извештај, обвинителството отвори предистрага за дел од случаите.
Аналитичарите потенцираат дека дипломатскиот настап може да има ефект само ако Владата веднаш започне со мерливи акции. Препорачани се три линии на работа:
- Создавање јавен и роковно врзан план за заштита со мерки, носители и буџет, усогласен со барањата на УНЕСКО и Стратегискиот план 2023–2030.
- Принудна координација меѓу државните институции и општините Охрид и Струга.
- Транспарентност преку редовни извештаи и независен надзор, вклучувајќи стручна и граѓанска јавност.
Суштината е јасна: УНЕСКО бара конкретни докази, не ветувања. Посетата во Париз може да создаде простор за маневрирање само ако веднаш следат непопуларни, но неопходни одлуки – од замрзнување на планови и стопирање спорни активности, до расчистување дивоградби и заштита на чувствителните зони.
