Венецуелската нафта повторно се појавува како опција за Куба, откако американското Министерство за финансии на 25 февруари најави дека ќе разгледува барања за посебни лиценци за препродажба на венецуелска нафта за комерцијална и хуманитарна употреба на островот. Потегот доаѓа во време кога Куба се соочува со една од најтешките енергетски кризи во последните децении.
Вашингтон ја претставува одлуката како мерка за поддршка на кубанскиот народ и приватниот сектор, но не и на државните, воените или разузнавачките структури. Сепак, станува збор за селективен механизам – не за општа дозвола. Секоја трансакција ќе мора поединечно да биде одобрена и да ги исполнува строгите услови на американските санкции.
Колку нафта ѝ недостига на Куба?
По прекинот на редовните испораки од Венецуела во јануари, Куба остана без клучниот надворешен извор на енергија. Во 2025 година, според медиумски извештаи, од Венецуела добивала околу 26.500 барели дневно – приближно една третина од нејзините потреби. Во одредени периоди, количините достигнувале и до 35.000 барели дневно во рамки на долгорочен бартер-договор меѓу Каракас и Хавана.
Иако Куба има сопствено производство, нејзините рафинериски капацитети се ограничени. Последиците од кризата веќе се видливи преку рестрикции на струја, проблеми со снабдување и дополнителен притисок врз економијата.
Отворена можност, но со неизвесен ефект
Клучното прашање е дали новата американска политика ќе овозможи доволни количини гориво за реално да ја стабилизира кубанската економија. Не е јасно дали евентуалните испораки ќе се одвиваат по субвенционирани услови, како во минатото, или по пазарни цени – што би можело значително да ја ограничи користа за населението.
Промената доаѓа и по предупредувањата од карипските лидери дека продлабочената криза во Куба може да има пошироки последици за миграцијата, безбедноста и регионалната стабилност.
Засега, венецуелската нафта формално повторно може да биде достапна за Куба, но нејзиното реално враќање ќе зависи од лиценците, политичките услови и практичната испорака на терен.
