Во утринската анализа агенцијата Ројтерс пишува дека убедливата победа на Петер Маѓар на изборите во Унгарија ѝ даде на неговата централно-десничарска партија Тиса силен мандат што ќе ѝ даде одврзани раце да спроведе реформи, да го зајакне владеењето на правото и потенцијално да одмрзне милијарди евра од фондовите на ЕУ
Најдоброто сценарио за ЕУ и пазарите
Економистите и политичките аналитичари веруваат дека очекуваното двотретинско мнозинство во новата влада е најповолното сценарио за ЕУ и пазарите – а до недела и едно од најмалку веројатните – и дека веројатно ќе предизвика силен пораст на унгарскиот финансиски пазар уште во понеделник.
Остануваат голем број неизвесности, при што претпазливите дипломати и аналитичари предупредуваат дека новата влада мора да ги исполни своите ветувања пред целосно да ги искористи придобивките, но пазарите досега се чини дека се подготвени да им дадат доверба на новите власти во Будимпешта, според Ројтерс.
Реакции на аналитичарите
„Овој резултат е пресвртница и ќе им овозможи на Унгарците слободно да владеат“, рече Муџтаба Рахман, директор во Евроазија Груп. „Најважно е што тие ќе можат да ја демонтираат автократијата на Орбан и да ги спроведат сите реформи што ги бара ЕУ. Ова значи дека најмалку 6,4 милијарди евра од Механизмот за закрепнување и отпорност би можеле брзо да влезат, да ја поддржат реалната економија и дополнително да ја консолидираат победата на Тиса.“
Позадината на конфликтот со Брисел
Изборите долго време се сметаа за најважни за финансиските пазари во Европа оваа година, со оглед на честите судири на евроскептикот Виктор Орбан со Брисел во текот на неговите 16 години на власт, околу прашања кои се движат од миграцијата до неговата блискост со Русија.
Орбан и кампањата
Орбан водеше кампања со увереност во победата и покрај тоа што заостануваше на анкетите, велејќи дека негова цел е да го заштити националниот идентитет на Унгарија и традиционалните христијански вредности во рамките на ЕУ, негирајќи какво било незаконско дело. Но, пазарите со недели сигнализираа дека инвеститорите очекуваат промени, објави Ројтерс.
Ветувањата на Маѓар до поддржувачите
Маѓар, обраќајќи се пред ентузијастичките поддржувачи кои скандираа „Европа, Европа“ откако Орбан го призна поразот, вети дека ќе ја претвори Унгарија во силен сојузник на ЕУ и НАТО и ќе ги обнови односите нарушени од годините конфликт. „Двотретинското мнозинство што ни овозможува да го измениме уставот ќе го обнови системот на проверки и рамнотежа“, рече Маѓар.
„Ќе се приклучиме на Европското јавно обвинителство и ќе го гарантираме демократското функционирање на нашата земја. Никогаш повеќе нема да дозволиме никој да ја држи слободната Унгарија како заложник или да ја напушти.“
Деблокирањето на фондовите на ЕУ како економски приоритет
Еден од клучните столбови на планот на Маѓар за закрепнување на економијата, која стагнира веќе три години, е деблокирање на средствата на ЕУ замрзнати поради кршење на демократските стандарди под Орбан.
„Уставното мнозинство од две третини целосно ја менува ситуацијата“, рече Иан Бремер од GZERO Media. „Ова би ѝ дало на Унгарија моќ да го промени уставот, да ги отстрани лојалистите на Фидес од заробените институции, целосно да пристапи до фондовите на ЕУ, па дури и да го воведе еврото, што е едно од клучните предизборни ветувања.“
Барање за оставки и борба против корупцијата
Во неделата, Маѓар ги повика државниот обвинител, претседателот на Врховниот суд, шефот на медиумскиот регулатор и други функционери да поднесат оставка, тврдејќи дека јавните институции биле преземени од лојални на Орбан во текот на изминатите 16 години.
Маѓар, исто така, најави сеопфатна борба против корупцијата, бидејќи неговата партија се стреми да ги исполни условите на ЕУ, вклучително и зајакнување на судската независност и транспарентноста во јавните набавки, со цел да се одмрзнат средствата.
