UNESCO соопшти дека Палата Голестан во Техеран е оштетена од шрапнели и ударен бран по воздушен напад во близина на плоштадот Арг во иранската престолнина.
Покрај тоа, има извештаи и за оштетувања околу Плоштад Накш-е Џахан, историски плоштад од сафавидскиот период кој се наоѓа на листата на светско наследство на УНЕСКО и каде се наоѓаат знаменитости како Палата Али Капу и неколку историски џамии.
Погодени локалитети од светското наследство
Оштетените споменици се меѓу речиси 30 ирански локалитети кои се означени како заштитено светско наследство на УНЕСКО. Организацијата соопшти дека однапред им ги доставила географските координати на заштитените локации на сите страни во конфликтот, со цел да се избегне нивно оштетување.
УНЕСКО исто така нагласи дека „внимателно ја следи ситуацијата со културното наследство“ во Иран и во поширокиот регион.
Сè уште не е јасно дали штетата ја предизвикале американски или израелски напади. Пентагон не се огласи по повод овие наводи, додека Израелски одбранбени сили соопштија дека „не им се познати“ тврдењата за оштетување на локалитети на УНЕСКО.
Слични штети врз културното наследство беа забележани и по почетокот на војната во Украина во 2022 година.
Меѓу оштетените институции се Музејот на уметност во Харков, Државната научна библиотека Короленко, Академското театарско-оперско и балетско позориште „Микола Лисенко“, Регионалниот музеј на уметност во Чернигов, Музејот на локалната историја во Мариупол и Меморијалниот музеј на филозофот Хрихориј Сковорода во Одеса
Украинското Министерство за култура тогаш призна дека немало подготвени планови за евакуација на уметнички дела.
Уништен музеј и делата на Марија Примаченко
Една од првите културни институции погодени во војната беше Историскиот музеј во Иванкив, околу 80 километри северозападно од Киев, кој беше погоден од граната на 26 февруари 2022 година.
Музејот чувал традиционални носии, керамика, оружје од Втората светска војна, па дури и скелет од мамут. Но највредни биле сликите на украинската уметница Марија Примаченко, позната по своите живописни дела инспирирани од фолклор и фантастични суштества.
Нејзината уметност ја пофалил и Пабло Пикасо, кој ја опишал како „уметничко чудо“.
Пљачки и исчезнати артефакти
Во текот на првите две години од војната биле пријавени бројни пљачки на културно богатство.
Од музеј во Мелитопол исчезнала златна тијара украсена со драгоцени камења, еден од највредните артефакти од периодот на владеењето на Атила од 5 век.
Исто така исчезнале и вредни предмети од гробницата на скитски крал од 4 век пред нашата ера, изложени во Музејот на историското богатство во Киев.
Алармантни бројки
Според податоците на UNESCO, до февруари оваа година во Украина биле оштетени 153 верски објекти (цркви и манастири), 270 историски или уметнички значајни згради, 39 музеи, 33 споменици, 19 библиотеки, 4 археолошки локалитети, 1 архив
Според украинското Министерство за култура, до крајот на 2025 година биле оштетени или уништени околу 1.630 локалитети на културно наследство, како и 2.437 културни институции, од кои 498 се целосно уништени.
Овие податоци покажуваат колку воените конфликти можат трајно да го уништат светското културно наследство.
