Турските власти минатиот месец го уапсија Алиџан Улудaг, новинар на германскиот сервис Deutsche Welle, по обвиненија дека со објави на социјалната мрежа X го навредил претседателот Реџеп Таип Ердоган. Според Reuters, судот оценил дека неговите објави го поткопуваат угледот и достоинството на шефот на државата, додека самиот Улудaг во одбраната навел дека критиката била дел од неговата новинарска работа.
Случајот веднаш предизвика реакции од медиумски и правашки организации. Репортери без граници оценија дека станува збор за уште еден алармантен пример на притисок врз новинарите во Турција, а Комитетот за заштита на новинарите потсети дека турските власти и претходно ја користеле рамката за „дезинформации“ и други нејасни обвиненија за да отвораат постапки против критички известувачи.
Апсењето на Улудaг не е изолиран инцидент. Reuters, CPJ и RSF во последните месеци бележат поширок образец на задржувања, судски постапки и притисоци врз новинари во Турција, особено кон оние што известуваат критички за власта, судството или безбедносните прашања.
Во таков контекст, обвинението за „лажни информации“ или за навреда не функционира само како правна алатка, туку и како порака до пошироката медиумска сцена. Кога новинарите се соочуваат со апсења поради објави или известување, ефектот не завршува со еден случај, туку се прелева врз целата професија преку страв, автоцензура и дополнителен притисок.
Случајот е важен затоа што доаѓа во момент кога медиумската слобода во Турција повторно е под силно внимание. RSF јавно предупреди дека задржувањето на Улудaг претставува нов доказ за кревката позиција на критичкото новинарство, додека CPJ потсетува дека турските закони за „дезинформации“ и национална безбедност сè почесто се користат на начин што остава широк простор за селективен прогон.
Ова значи дека приказната не е само за еден новинар и една постапка. Таа е дел од многу поширокото прашање дали во Турција критиката кон власта сè повеќе се третира како кривично прашање, наместо како нормален дел од јавната дебата.
Во следниот период клучно ќе биде дали случајот ќе остане изолиран во рамки на оваа конкретна постапка или ќе биде уште еден чекор во пошироко стегање на просторот за критички медиуми. Но веќе сега е јасно дека секое ново апсење на новинар во Турција не се чита само како судска вест, туку и како тест за границите на слободата на изразување во земјата.
